Zingeving & Spiritualiteit

De student verkrijgt kennis en inzicht in de toepassingsmogelijkheden van therapeutische gespreksvoering in het werkveld van de geestelijke gezondheidszorg. Aan de orde komen (o.a.) de theorie rondom feedback, observatie, groepsdynamica en gespreksvaardigheden. Rollenspelen, gespreksvorm, opdrachtvorm.

Module	:	Gespreksvaardigheden (1TGV1)
Omvang	:	5 EC
Docent	:	Drs. H. Rost
Doelstelling	:	Het verkrijgen van kennis, inzicht en vaardigheden in aspecten van menselijke communicatie, observatie en groepsdynamica
Inhoud	:	Aandacht wordt besteed aan de belangrijkste psychologische aspecten van communicatie in samenhang met het communicatiemodel zoals het kunnen geven en ontvangen van feedback, non-verbaal gedrag, kunnen observeren en interpreteren, een groepsgesprek kunnen leiden. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan het begrip congruentie van C. Rogers en het kernkwadraat van D. Ofman.
Werkvormen	:	Practicum; rollenspel en gespreksvormen
Toetsvorm	:	Werkstuk
Literatuur	:	G. Lang & H.T. van der Molen, Psychologische gespreksvoering; een basis voor hulpverlening Baarn, 1997

Het beroepsgerichte deel van de opleiding bestaat uit specifieke onderdelen, gericht op het kunnen functioneren in de praktijk als zingevingtherapeut

Module	:	De spirituele (auto)biografie (1PSP1)
Omvang	:	5 EC
Docent	:	Dr. W. Smeets
Doelstelling	:	De student verkrijgt kennis en inzicht in de aard van de eigen identiteit, levensbeschouwing en spiritualiteit. Het lezen en schrijven van een spirituele autobiografie en levensbalans
Inhoud	:	Bij zingevingaspecten staat het levensverhaal centraal. Zij helpt mensen te achterhalen welke de zin en samenhang is in hun levensloop zodat zij zichzelf met nieuwe ogen kunnen zien en hun identiteit kunnen herijken. De vraag wordt gesteld hoe de zingevingtherapeut kan bijdragen aan het ontdekken van een verband in gebeurtenissen en ervaringen gedurende het geleefde leven.
Werkvormen	:	Hoor- en werkcollege
Toetsvorm	:	Door docent nader te bepalen
Literatuur	:	Door docent nader te bepalen, [?] [?]

Behandeld worden de grote lijnen van de ontstaansgeschiedenis van de grote wereldgodsdiensten en de wetenschappelijke benaderingen van deze geschiedenis.

Module	:	Jodendom (1WGO1)
Omvang	:	6 EC
Docent	:	Prof. dr. C.J. den Heyer
Doelstelling	:	De student verkrijgt kennis van en inzicht in de fundamentele gegevens m.b.t. het ontstaan en ontwikkeling van het jodendom.
Inhoud	:	Aandacht wordt besteed aan de literair-historische bronnen, de geschiedenis, de leer, de religieuze geschriften en de geloofspraktijk van het joodse volk.
Werkvormen	:	Hoor- en werkcollege
Toetsvorm	:	Take-home tentamen.
Literatuur	:	a) Verplicht: N. Smart, Godsdiensten van de wereld. Kampen, 2003; b) Aanbevolen: R.C. Musaph-Andriesse, Wat na de Tora kwam; Rabbijnse literatuur van Tora tot Kabbala. Baarn, 1992; I. Abram, Joodse identiteit. Kampen, 1993.

Het verkrijgen van kennis en inzicht van de gehanteerde begrippen, uitgangspunten en werkwijze van de godsdienstwetenschappen. Kennis van en inzicht in de verbanden tussen theologische, filosofische, psychologische en sociaal wetenschappelijke studie van godsdiensten. Bestudeerd worden godsdienstige stromingen, mens- en godsbeelden.

Module	:	De godsvraag in de moderne maatschappij (1GWE1)
Omvang	:	7 EC
Docent	:	drs. H. Boswinkel
Doelstelling	:	Studenten maken kennis met het begrippenkader van theologie en godsdienstwetenschap en de antwoorden die theologen en sociale wetenschappers kunnen geven met betrekking tot de godsvraag in de moderne maatschappij.
Inhoud	:	Aandacht wordt besteed aan de disciplines van theologie en godsdienstwetenschap. Het fenomeen religie wordt bestudeerd en de wijzen waarop met de godsvraag in de geseculariseerde maatschappij wordt omgegaan. Bijzondere aandacht wordt besteed aan dogmatisch-fundamentalistische theologieën.
Werkvormen	:	Hoor- discussie- en werkcollege.
Toetsvorm	:	Take-home tentamen
Literatuur	:	J.D.J. Waardenburg, Religie onder de loep. Systematische inleiding in de godsdienstwetenschap. Baarn, 1990 (of reader); H. Vroom, Religies en de waarheid (reader verkrijgbaar). Kampen, 1988; Karen A. Armstrong, A History of God London, 1993 (Ned. Vert. Een geschiedenis van God. Amsterdam, 1995);

Aan de orde komen psychosociale, psychotherapeutische en transcendente referentiekaders die kunnen helpen de zin van het leven te ontdekken. Naast een abstracte betekenis van het leven gaan we op zoek naar de denkbare mogelijkheid van een specifieke levenstaak en bestemming van de mens.

Module	:	Inleiding zingeving (1ZET1)
Omvang	:	6 EC
Docent	:	Drs. H. Boswinkel
Doelstelling	:	Het verkrijgen van inleidende kennis van enkele theorieën over de vraag naar en het antwoord op zingeving vanuit filosofische, psychologische, nihilistische en pragmatische posities en inzicht in het verband tussen collectieve- en individuele zingeving.
Inhoud	:	Zingeving is een onuitputtelijke onderwerp van denken en discussie. Het menselijke bestaan is tijdelijk en eindig. Wat is de zin ervan? Elk mens wordt op de een of ander wijze met deze vraag geconfronteerd. In deze module wordt (o.a.) aandacht besteed aan de betekenis van de termen geluk en verdriet en geluk en plezier. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan het verband tussen collectieve- en individuele zingeving in een cultureel pluralistische samenleving.
Werkvormen	:	Hoor- , werk- en leescollege. Het lezen van teksten en het voeren van een groepsgesprek.
Toetsvorm	:	Take-home tentamen
Literatuur	:	H. Banning, Zinvol hulpverlenen en begeleiden Soest, 2001, pgs. 7 - 93.

Aan de orde komen enkele elementaire beginselen van de godsdienst- en analytische psychologie. Thema’s die o.a. aan de orde komen zijn: de psychologische grondslag van de functies van religie, ontwikkelingspsychologie en psychopathologie en geestelijke gezondheid. psychosynthese,

Module	:	Ontwikkelingspsychologie (1PSY1)
Omvang	:	6 EC
Docent	:	Drs. J.A. Mink
Doelstelling	:	De student verkrijgt elementaire kennis van enkele belangrijke begrippen van de ontwikkelingspsychologie.
Inhoud	:	Aandacht wordt besteed aan enkele psychodynamische, cognitieve en comtemplatief-psychologische visies op (religieuze) ontwikkeling en levensfasen van de mens. Bestudeerd worden stadia in de menselijke levensloop, ontwikkelingsstoornissen en de betekenis van levensbeschouwing. In het bijzonder staan de visies van Erikson en Piaget centraal
Werkvormen	:	Hoor- en discussiecollege
Toetsvorm	:	Het maken van een werkstuk met een omvang van 5 pgs. excl.
Literatuur	:	J. Verhulst, Algemene psychologie voor de gezondheidszorg Groningen, 1995, pgs. 181 %u2013 223 L. Rooijendijk, L. Dijt, A. Wijers, De mens in thema%u2019s; een thematische behandeling van de menselijke levensloop Baarn, 1998

De grote lijnen van de geschiedenis van de Westerse-esoterie en de belangrijkste ontwikkelingen van het esoterisch gedachtegoed is object van studie.

Module	:	Hermetica (1WES1)
Omvang	:	6 EC
Docent	:	Dr. H. van Dongen
Doelstelling	:	Het verkrijgen van kennis en inzicht in de Westerse-esoterie en traditie in vroeg-antieke tijd.
Inhoud	:	Hermes Trismegistos werd in de Oudheid, Middeleeuwen en Renaissance gezien als bron van Universele wijsheidskennis. In een historisch overzicht behandelen we de grondtonen van de Hermetica in al haar veelvormigheid. Aan de orde komen de kosmologische opvattingen, het magisch levensgevoel van de antieke mens, de klassieke Alchemie en de veronderstelde samenhang tussen het goddelijke, de kosmos, mens, dier, plant en steen. In het bijzonder zal aandacht worden besteed aan de Hermetische definities en de filosofische Hermetica zoals te vinden in het Corpus Hermeticum, de Asclepius en de bloemlezing van Stobaeus.
Werkvormen	:	Hoorcollege
Toetsvorm	:	Het maken van een kort werkstuk met een omvang van ± 5 pgs. excl.
Literatuur	:	a) Verplicht: J. Slavenburg, De Hermetische Schakel Deventer, 2003 Salaman/van Oyen/Wharton, The way of Hermes London, 1999 b) Aanbevolen: Asclepius, de volkomen openbaring van Hermes Trismegistos. Vert. en ingel. door G. Quispel Amsterdam, 1996 Salaman/van Oyen/Wharton, The way of Hermes London, 1999

Aandacht wordt besteed aan het onderzoek naar vermogens, verschijnselen en waarnemingsvormen die niet met de normale zintuiglijkheid te verklaren zijn en die zich niet zo makkelijk lijken in te passen in het klassieke natuurwetenschappelijke denken.

Module	:	Inleiding Parapsychologie (1PPS1)
Omvang	:	6 EC
Docent	:	Prof. dr. J.L.F. Gerding
Doelstelling	:	De student verkrijgt kennis van de historie, de achtergrond en ontwikkeling van de parapsychologie als wetenschap en het experimenteel wetenschappelijk onderzoek.
Inhoud	:	Aandacht wordt besteed aan het ontstaan, de geschiedenis en recente ontwikkelingen van de parapsychologie als wetenschappelijke discipline. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling in Nederland. Achtereenvolgend behandelen we: het spiritisme, helderziendheid in ruimte en tijd, telepathie, psychokinese en z.g.n. (geest)verschijningen.
Werkvormen	:	Hoor- en discussiecollege
Toetsvorm	:	Schriftelijk tentamen van 60 minuten
Literatuur	:	R.S. Broughton, Parapsychologie. Een wetenschap in beweging Deventer, 1995 Capita Selecta, [?] [?]

We maken kennis met de Westerse- en Oosterse filosofie en literatuur, waarbij de ontwikkeling van posities worden verankerd in korte en langere tekstfragmenten van belangrijke filosofen. We behandelen grote periodes, grondideeën en thema’s uit de metafysica die voor de zingeving en spiritualiteit een bijzondere relevantie hebben.

Module	:	Inleiding wijsbegeerte (1FIL1)
Omvang	:	6 EC
Docent	:	Dr. H. van Dongen
Doelstelling	:	De studenten maken kennis met de elementaire vragen en begrippen van de wijsbegeerte.
Inhoud	:	Inleiding in wijsgerige begrippen zoals; wat is filosofie, wat is wijsheid, kennis en waarheid
Werkvormen	:	Hoor- en discussiecollege
Toetsvorm	:	Take-home tentamen
Literatuur	:	H.J. Störig, Geschiedenis van de filosofie Utrecht, 2000 C. Vergeer, Eerste vragen over de Griekse filosofie Nijmegen, 1990

De studenten maken kennis met de verschillende vormen van spiritualiteit en de relatie tussen de geleefde spiritualiteit en vormen van spiritualiteit binnen religieuze bewegingen. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de gnostiek en het esoterisch christendom en de daaraan verwante stromingen in de Westerse cultuur en religiegeschiedenis.

Module	:	Spiritualiteit in de moderne samenleving (1VSS1)
Omvang	:	7 EC
Docent	:	Dra. L. Meiling
Doelstelling	:	Studenten verkrijgen inleidende kennis van het begrip spiritualiteit en inzicht in vormen van spiritualiteit binnen een geseculariseerde samenleving.
Inhoud	:	In een geseculariseerde samenleving zijn verschillende vormen te vinden die zich laten duiden als spiritueel. Spiritualiteit lijkt te verschijnen waar geconstitutioneerde religie verdwijnt.
Werkvormen	:	Hoor- en discussiecollege
Toetsvorm	:	Take-home tentamen
Literatuur	:	H. Nouwen, Open uw hart. De weg naar onszelf, de ander en God Kampen, 2006 (6e druk) C. Verhoeven, Het alziend oog, essays over spiritualiteit en tijdgeest Best, 1999 A. Roothaan, Spiritualiteit begrijpen. Een filosofische inleiding Amsterdam, 2007 Reader (L. Meiling), [?] [?]