Verlies- en rouwbegeleiding

Vanuit een toenemende behoefte aan professionalisering van werkers in de gezondheidszorg, leraren, ambtenaren, geestelijke verzorgers, hulpverleners en vrijwilligers die beroepsmatig in aanraking (willen) komen of geconfronteerd worden met vormen van verlies biedt de HGU een één-jarige Post-Hbo opleiding Verlies- en rouwbegeleiding. Deze basisopleiding kan als een zelfstandige, afgeronde opleiding gevolgd worden. De opleiding wordt in deeltijd aangeboden.

Rouw ontstaat als reactie op het verlies van een situatie of iemand die een grote betekenis had in het leven van de nabestaande. We kunnen hierbij niet alleen denken aan concrete verliessituaties door sterven en dood, maar ook aan verlies van de gezondheid, van het werk, van een levensperspectief en/of zingeving.

In veel gevallen dwingen die ingrijpende gebeurtenissen tot heroriëntering op het leven. Rouwenden dienen hun leven opnieuw richting geven en afstemmen. Het is een proces van aanpassen aan de nieuwe levenssituatie, waarbij de betekenis van het verlies niet uit het leven verdwijnt, maar in het leven geïntegreerd wordt zodat de rouwende zich kan vezoenen met hetgeen hem overkomen is en het verlies geen onoverkomelijke hindernis is om verder te leven.

Nadat het getuigschrift Verlies- en rouwbegeleiding is behaald kunnen studenten doorstromen naar het verdiepingsjaar Rouwconsulent en de gespecialiseerde opleiding Verlies- en rouwtherapeut. De nadruk zal dan komen te liggen op het begeleiden van rouwgroepen, methodische gespreksvoering, pathologisch rouwpatronen, gecompliceerde rouw en super- en intervisie. Samen vormen de opleidingen een afgerond geheel van een beroepsmatig vormings- en scholinsproces dat noodzakelijke is voor een professionele deskundigheid om te kunnen functioneren als Verlies- en rouwbegeleider of Verlies- en rouwtherapeut.

Getuigschrift:
Post-Hbo certificaat Verlies-, en rouwbegeleiding. 
Het certificaat biedt de mogelijkheid tot inschrijving bij een beroepsvereniging en kan de hulpvrager recht geven op vergoeding van een zorgverzekeraar, mits aanvullend verzekerd. 
We merken op dat beroepsverenigingen eigen criteria hanteren voor registratie.

Omschrijving studieprogramma
In de opleiding Verlies- en rouwbegeleiding bestuderen studenten vakken, thema's en onderwerpen als:

  • Gespreksvaardigheden; De belangrijkste psychologische aspecten van menselijke communicatie, observatie en groepsdynamica komen aan de orde, in samenhang met het communicatiemodel zoals het kunnen geven en ontvangen van feedback, non-verbaal gedrag, kunnen observeren en interpreteren en een groepsgesprek kunnen leiden.
  • Het groepsgesprek; Het kunnen leiden van een groepsgesprek staat centraal. Theorie en praktijk van het werken met rouwgroepen. Aandacht voor groepsontwikkeling en dimensies van groepsgedrag. 
  • Praktijk verlies-, en rouwbegeleiding; Het verkrijgen van kennis, inzicht en vaardigheid in de begeleiding van en zorg voor mensen in situaties van verlies en rouw. Aandacht voor verschillende visies op rouwmodellen, de praktijk van rouwtaken, de aspecten van het rouwproces en de basisvaardigheid hierover gesprekken te voeren worden ingeoefend. Aandacht voor de klassieke-, actuele-, en integratieve rouwmodellen en aanvuilende interventiemethoden.
  • Zingeving en transcendentie: Aandacht wordt besteed aan het verband tussen verlies & rouw en individuele zingeving, de betekenis van de termen geluk en verdriet en de taak om een nieuwe levenssituatie te aanvaarden en te realiseren,
  • Practicum autobiografisch schrijven: Het verkrijgen van kennis en inzicht in de aard van de eigen identiteit en levensbeschouwing door het lezen en schrijven van een (spirituele) autobiografie en levensbalans. Bijzondere aandacht wordt besteed aaan de begeleiding van en zorg voor mensen in situaties van verlies en rouw.
  • Existentiële psychotherapie: Het verkrijgen van inleidende kennis en oriëntatie in de existentiële filosofie en psychologie van de Weense psychotherapeutische school van Viktor Frankl. Bijzondere aandacht voor onze houding ten opzichte van lijden.
  • Echtscheiding en rouw: Behandelvormen en aspecten van verwerking van verlies na echtscheiding voor kinderen, familie en vrienden is object van studie. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de verwerking van schuldgevoelens, boosheid en loyaliteit bij kinderen, familie en vrienden.
  • Het helpende gesprek: Het ontwikkelen van verschillende gespreksvaardigheden die van belang zijn in de beroepspraktijk van de verlies-, en rouwbegeleiding en het gesprek kunnen analyseren op het gebruik van deze vaardigheden. Aan de orde komen de cliëntgerichte benadering (C. Rogers), het gespreksmodel (G. Egan), luistervaardigheden (Dillon) en regulerende vaardigheden (De Groot).
  • Rituelen: Het gebruik van symboliek en ritueel bij en in verlies- en rouwsituaties, sterven en dood. Aandacht voor het gebruik van een verhalende benadering om een belangrijke moment in het leven van de cliënt op eigentijdse en passende wijze betekenis en vorm te helpen geven.
  • De therapeutische basishouding; Het verkrijgen van kennis, inzicht, attitude en communicatieve vaardigheid in de professioneel- therapeutische basishouding en het karakter van de therapeutische relatie in de verlies- en rouwpraktijk. Aandacht voor het bewustwordingsproces inzicht te krijgen in gevoelens en gedragingen.
  • Verlies en rouw bij kinderen: De theorie en praktijk van het werken met kinderen in een verlies- en rouwsituatie komen aan de orde. Aandacht voor werkvormen die kinderen (en ouders) kunnen helpen bij het omgaan met het verlies.
  • Gecompliceerde rouw: Het verkrijgen van kennis en inzicht in de aard, de signalen en de diagnose van een gecompliceerde rouwstoornis. Behandelvormen van gecompliceerde rouwen en ingrijpende, traumatische verlieservaringen komen aan de orde. Bijzondere aandacht wordt besteed aan rouw na zelfdoding en moord en aanvullende interventiemethoden.
  • Praktijkvoering: Het opzetten en uitvoeren van een praktijk staat centraal. Aandacht voor het praktijkprofiel en samenwerkingsverbanden. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de organisatorische opzet, de basisbegrippen van marketing en management, verantwoorde praktijkvoering en de vereisten voor maatschappelijke acceptatie via een beroepsvereniging.
  • Inter- en groepssupervisie: De student verdiept zich in het eigen functioneren en het ontwikkelen van een persoonlijke en professionele identiteit. Het ervarend leren en reflecteren op gedrag bij emotie op hulpverlenende technieken is object van kennis, oefening en vaardigheid. Aandacht wordt besteed aan het tot stand komen van het zelfbeeld, het beeld van de ander, het identificeren van eigen gedrag en emoties en aspecten die het onderlinge gesprek kunnen belemmeren of bevorderen. Confrontatie met ervaringen, gedrag en emoties van studenten en medestudenten. 

    Docent
    De hoofddocent is Drs. A. Polspoel..
    De heer Polspoel was als universitair docent en supervisor verbonden aan de Theologische Faculteit te Tilburg. Hij was één van de eerste auteurs die in ons land publiceerde over rouw en de begeleiding van nabestaanden. Inmiddels publiceerde hij diverse boeken op het gebied van het begeleiden van nabestaanden en de palliatieve zorg. Hij verzorgt vele lezingen, trainingen en cursussen over verlies en rouw voor artsen, verpleegkundigen, werkers in de gezondheidszorg, vrijwilligers en zelfhulpgroepen.
    Arthur Polspoel is vanaf 2010 verbonden aan de HGU.  

    Opleidingsprofiel en beroepsperspectief
    In de opleiding werkt men aan de ontwikkeling van filosofische-,  psychologische- en therapeutische deskundigheid om iemand te begeleiden bij verlies en rouw en zijn of haar relatie tot levensvragen, ziekte en dood. Ruime aandacht wordt geschonken aan verlies- en rouw bij kinderen, zingeving, echtscheiding en rouw, begeleiding van rouwgroepen en gecompliceerde rouw.

    De opleiding is vooral gericht op latere beroepsuitoefening. We kunnen hier denken aan werkers in de geestelijke gezondheidszorg, b.v. ziekenhuis, verpleeghuizen, verzorgingshuizen en/of een zelfstandige vestiging van een praktijk voor verlies en rouwbegeleiding, rouwconsulent of verlies- en rouwtherapeut.

    Toelatingseisen.
    Havo, Vwo, Hbo- of academische opleiding, of minimaal Hbo werk- en denkniveau.
    Om te kunnen worden toegelaten tot het tweede-, dan wel derde studiejaar dient men in het bezit te zijn van het getuigschrift Verlies- en rouwbegeleiding of een vergelijkbare vooropleiding.

    Studiekosten
    Het collegegeld voor het komende studiejaar is vastgesteld op € 2140,- en is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast het collegegeld dient men rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals studieboeken en readers.

    Locatie, dagen en lestijden:
    De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht. Op loopafstand van het Centraal Station. De colleges worden wekelijks aangeboden op zaterdag van 10.30 tot 15.00 uur óf op dinsdag van 17.00 tot 21.30 uur. Bij uw inschrijving kunt u uw voorkeur voor één van beide dagen opgeven. Bij plaatsing wordt rekening gehouden met uw voorkeur voor dinsdag of zaterdag.


 
Start
De opleiding start jaarlijks in september. 

 

» Aanmelden
» Brochure


Deze opleiding is geaccrediteerd door de Landelijke Vereniging Psychosociaal Werkenden (LVPW), heeft een kwaliteitskeurmerk van de koepelorganisaties Kwaliteit en Toetsing Natuurgerichte Opleidingen (KTNO) en Stichting Keurmerk Beroepsscholingen Psycho- sociale en Geestelijke Gezondheidszorg (SKB):