Verlies- en rouwbegeleiding

Vanuit een toenemende behoefte aan professionalisering van werkers in de gezondheidszorg, leraren, ambtenaren, geestelijke verzorgers, hulpverleners en vrijwilligers die beroepsmatig in aanraking (willen) komen of geconfronteerd worden met vormen van verlies biedt de HGU een, naar keuze, één, twee, of drie-jarige opleiding Verlies- en rouwbegeleiding. De opleiding wordt in deeltijd aangeboden.

Rouw ontstaat als reactie op het verlies van een situatie of iemand die een grote betekenis had in het leven van de nabestaande. We kunnen hierbij niet alleen denken aan concrete verliessituaties door sterven en dood, maar ook aan verlies van gezondheid, van werk, van een levensperspectief of verlies aan zingeving.

In veel gevallen dwingen ingrijpende gebeurtenissen tot heroriëntering op het leven. Rouwenden dienen hun leven opnieuw richting te geven. Het is een proces van aanpassen aan de nieuwe levenssituatie, waarbij de betekenis van het verlies niet uit het leven verdwijnt, maar in het leven geïntegreerd wordt zodat de rouwende zich kan verzoenen met hetgeen hem overkomen is en het verlies geen onoverkomelijke hindernis meer hoeft te zijn om verder te leven.

Nadat het getuigschrift van de één-jarige opleiding Verlies-, en rouwbegeleiding is behaald kunnen studenten doorstromen naar het verdiepingsjaar Verlies- en rouwconsulent en vervolgens naar de gespecialiseerde opleiding Verlies en rouwtherapeut. De nadruk zal dan komen te liggen op het begeleiden van rouwgroepen, methodische gespreksvoering, therapeutische vorming en gecompliceerde rouw. Samen vormen de opleidingen een afgerond geheel van een beroepsmatig vorming- en scholingsproces dat noodzakelijke is voor een professionele deskundigheid om te kunnen functioneren als Verlies- en rouwbegeleider. 

Opleidingsprofiel en beroepsperspectief 
In de opleiding werkt men aan de ontwikkeling van filosofische-, psychologische- en therapeutische deskundigheid om iemand te begeleiden bij verlies en rouwsituaties en zijn of haar relatie tot levensvragen, ziekte en dood. Ruime aandacht wordt geschonken aan verlies- en rouw bij jongeren (kinderen), zingeving, echtscheiding en rouw, het begeleiding van rouwgroepen en gecompliceerde rouw.

De opleiding is vooral gericht op latere beroepsuitoefening. We kunnen hier denken aan instellingen van de geestelijke gezondheidszorg, b.v. een ziekenhuis, verpleeghuizen, of een zelfstandige vestiging van een praktijk voor Verlies-, en rouwbegeleiding. 


Getuigschrift
Certificaat Verlies-, en rouwbegeleiding
Door de kwaliteit van de opleiding biedt het getuigschrift, afhankelijk van een relevante Hbo- vooropleiding, toegang tot de beroepsvereniging van het Nederlands Verbond voor Psychologen en Agogen (NVPA) en de Nederlandse Federatie (geestelijke) Gezondheidszorg (NFG). Hierdoor kan uw begeleiding geheel of gedeeltelijk vergoed worden door de zorgverzekeraars. 

Omschrijving studieprogramma
Studenten volgen een kernprogramma dat bestaat uit de volgende vakgebieden:

  • Gespreksvaardigheden; De belangrijkste psychologische aspecten van menselijke communicatie, observatie en groepsdynamica komen aan de orde. We behandelen de theorie en praktijk in samenhang met het communicatiemodel zoals het kunnen geven en ontvangen van feedback, non-verbaal gedrag kunnen observeren en interpreteren en de verschillende fasen in het gespreksmodel. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de theorie en benadering van C. Rogers, de cognitieve psychologie en de sociale leertheorie.
  • Therapeutische vorming: een intensieve module om beter te kunnen functioneren in het werkveld van de verlies- en rouwpraktijk, gericht op het herijken van het handelen van de student met als bijzondere focus de integratie van de persoonlijke biografie, zelfreflectie, identiteit, levensbeschouwelijke traditie en inzichten uit de gedragswetenschappen. Studenten verkrijgen inzicht in de aard van de eigen identiteit en levensbalans. 
  • Echtscheiding en rouw: aandacht wordt besteed aan de impact van verlies - en rouw na echtscheiding bij echtparen, kinderen, familie en vrienden. In het bijzonder aan de verwerking. de schuldgevoelens, boosheid en loyaliteit. 
    Ontwikkelingspsychologie: Studenten verkrijgen elementaire kennis van enkele belangrijke begrippen. Aandacht wordt besteed aan psychodynamische, cognitieve en contemplatief-psychologische visies op de ontwikkeling en levensfasen van de mens. Bestudeerd worden de stadia in de menselijke levensloop, religieuze ontwikkeling, ontwikkelingsstoornissen en hechtingstheorieën. In het bijzonder staan de visies van Freud, Piaget, Erikson, Fowler en Wulff centraal.
    Zingeving in verlies- en rouwsituaties: We besteden aandacht aan de existentiële filosofie van de Weense psychotherapeutische school van Victor Frankl. Het hier niet zozeer om de zin van het leven te ontdekken in het algemeen, maar om de specifieke zin van het leven nog te kunnen ontdekken in verlies-, en rouwsituaties en onze reactie op die ingrijpende gebeurtenissen.   
    Rouwstoornissen: het verkrijgen van kennis en inzicht in de aard, de signalen en de diagnose van een gecompliceerde rouwstoornis is object van studie. Bijzonder aandacht wordt besteed aan rouw na een dodelijk verkeersongeval.
  • Inleiding zingeving: Studenten verkrijgen inleidende kennis van enkele theorieën over de vraag naar en het antwoord op zingeving vanuit nihilistische, filosofische, psychologische en pragmatische posities. Aandacht wordt verder besteed aan psychosociale, psychotherapeutische en transcendente referentiekaders die kunnen helpen de zin van het leven (opnieuw) te ontdekken. Behandeld wordt het verband tussen verlies & rouw in relatie tot individuele zingeving, de betekenis van de termen geluk en verdriet en de taak om een nieuwe levenssituatie te aanvaarden en te realiseren,
    Begeleiding van rouwgroepen; het groepsgesprek: het ervarend leren met betrekking tot het werken met rouwgroepen in de beroepspraktijk staat centraal.
  • Het helpende gesprek; De theorie en praktijk van het ontwikkelen van verschillende gespreksvaardigheden die van belang zijn in de beroepspraktijk en het gesprek kunnen analyseren op het gebruik van deze vaardigheden komen aan de orde. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de cliëntgerichte benadering van C. Rogers, de cognitieve theorie van Wexler, de sociaal-leertheoretische benadering van Bandura en Mischel toegepast in het gespreksmodel van G. Egan.
  • Praktijk verlies-, en rouwbegeleiding; Het accent ligt op de inhoudelijke visie zoals de benadering van vragen en verhalen van cliënten en op de communicatieve dimensie. Aandacht wordt besteed aan de theorie en praktijk van de verlies- en rouwbegeleiding. In het bijzonder aan de verschillende visies op rouwmodellen, de praktijk van rouwtaken en de aspecten van het rouwproces. De basisvaardigheid hierover gesprekken te voeren worden ingeoefend. Behandeld worden de klassieke-, de actuele-, de integratieve rouwmodellen en aanvuilende interventiemethoden.
  • Verlies en rouw bij jongeren: Niet verwerkt verlies heeft een grote en vaak blijvende invloed op de persoonlijke ontwikkeling van kinderen en jongeren. We besteden aandacht aan de theorie en praktijk van het werken met kinderen in verlies- en rouwsituaties. Bijzondere aandacht wordt besteed aan werkvormen die kinderen en ouders kunnen helpen bij het omgaan met het verlies.
    Rouw na zelfdoding: kennismaken met het gecompliceerde rouwpatroon van de nabestaanden na een zelfdoding en een dodelijk verkeersongeval.
    Verlies van gezondheid: Aandacht wordt besteed aan de impact van een chronische- of levensbedreigende ziekte of beperking op het persoonlijk, sociaal en maatschappelijk gebied.  


    Vrijstellingen
    Wanneer er examenonderdelen, interfacultair of bij een ander opleidingsinstituut, zijn behaald, kun je vragen om vrijstelling van het betreffende vak of module. Vrijstellingen worden alleen verleend aan die studenten die minder dan vijf jaar geleden een tentamen of examen hebben afgelegd van vergelijkbaar niveau, omvang en inhoud.

    Hoofddocent

    Arthur Polspoel
    Drs. A. Polspoel was als universitair docent en supervisor verbonden aan de Theologische Faculteit te Tilburg. Hij was één van de eerste auteurs die in ons land publiceerde over rouw en de begeleiding van nabestaanden. Inmiddels publiceerde hij diverse boeken op het gebied van het begeleiden van nabestaanden en de palliatieve zorg. Hij verzorgt vele lezingen, trainingen en cursussen over verlies en rouw voor artsen, verpleegkundigen, werkers in de gezondheidszorg, vrijwilligers en zelfhulpgroepen. 

    Toelatingseisen.
    Tot de studierichting Verlies- en rouwbegeleiding kan men worden toegelaten wanneer men in het bezit is van een Havo of Vwo getuigschrift, en/of bezitters van een getuigschrift van een propedeutisch examen in het Hbo of WO, en/of een Hbo- of academische opleiding. 

    Indien u niet beschikt over de juiste vooropleiding, maar wel over Hbo werk- en denkniveau kunt u contact opnemen met onze studieadviseur
    de heer drs. H. Boswinkel, tel. 06-12 14 40 76. Hij staat u graag te woord. 

    Studiekosten
    Het collegegeld voor het komende studiejaar is vastgesteld op € 2.340,- en is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast het collegegeld dient men rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals studieboeken en readers.

    Locatie, dagen en lestijden:
    De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht en worden wekelijks aangeboden op dinsdag van 17.00 - 21.30 uur of op zaterdag van 10.30 - 15.00 uur. Bij uw inschrijving kunt u uw voorkeur voor één van de aangegeven dagen opgeven. Bij plaatsing wordt rekening gehouden met uw voorkeur voor dinsdag of zaterdag.  

Start
De opleiding start jaarlijks in september.

» Aanmelden
» Brochure



Deze opleiding is geaccrediteerd door en heeft een kwaliteitskeurmerk van de koepelorganisatie Kwaliteit en Toetsing Natuurgerichte Opleidingen (KTNO).