Stervensbegeleiding

De (post)Hbo-opleiding Stervensbegeleiding is een opleiding die in deeltijd gevolgd kan worden. Onder stervensbegeleiding verstaat men het geheel van acties die de laatste levensdagen voor een patiënt draaglijker kunnen maken. De stervensbegeleider is een professionele hulpverlener die de (eventueel aanwezige) verpleeghulp aanvult. Het gaat hier om het kunnen uitvoeren van specifieke ondersteunende rituelen en vaardigheden bij het levenseinde

De kans dat men te maken krijgt met een gebrek aan stervensbegeleiding door een tekort aan begeleiders, wordt steeds groter. De hernieuwde belangstelling voor stervensbegeleiding heeft ook te maken met een, in de samenleving gaande, beweging die tendeert naar de behoefte aan zingeving en het beantwoorden van levensvragen. Als reactie hierop heeft de HGU een nieuwe vorm van stervensbegeleiding ontwikkeld op (post)Hbo-niveau. 

Diploma 
Post-hbo certificaat Stervensbegeleiding.
De opleiding is geaccrediteerd door de KTNO, de stichting Belangen Associatie Therapeut & Consument (BATC) en de Stichting Keurmerk Beroepsopleidingen voor de Psycho-sociale en Geestelijke Gezondheidszorg (SKB). 
Dit biedt de mogelijkheid tot inschrijving bij een beroepsvereniging en geeft de hulpvrager recht op vergoeding van een zorgverzekeraar, mits aanvullend verzekerd. Een (beperkt) aantal beroepsverenigingen stelt voor lidmaatschap een certificaat Medische Basiskennis als extra vereiste.  

Studieprogramma
In de opleiding Stervensbegeleiding bestuderen studenten vakken als:

• Ethische discussie rond leven en dood: In de (geestelijke)gezondheidszorg vallen beslissingen die vérstrekkende gevolgen hebben voor het leven en sterven van mensen. Behandeld wordt het eigen karakter van de ethische vraagstellingen, begrippen en theorieën uit de toegepaste ethiek die betrekking hebben op leven en dood. De student oriënteert zich in de huidige stand van de ethische discussie rondom euthanasie en kwaliteit van leven;

• Chronische en terminale patiënten: de student verkrijgt kennis van enkele theorieën vanuit de analytische psychologie over gevoelens en emoties van chronisch en terminale patiënten;

• Juridische aspecten: het verantwoord omgaan met vragen van mensen op het gebied van euthanasie of hulp bij zelfdoding is object van studieg. Studenten verkrijgen kennis en inzicht in de Nederlandse wetgeving op het gebied van euthanasie, hulp bij zelfdoding, wilsonbekwaamheid, dossiervorming en het inzagerecht. 

• De energetische behandeling: energetische behandelingen worden veel gebruikt om stervende mensen te helpen rustiger te worden en los te laten. In de Verenigde Staten is hiervoor op basis van jarenlange ervaring een behandeltechniek ontwikkeld die toegepast wordt in de terminale fase. Die fase beslaat ongeveer de laatste 3 maanden van het leven; de z.g.n. ‘hospice-periode’. Studenten verkrijgenbasisvaardigheden, inzicht en kennis een energetische behandeling toe te passen bij stervenden en kenmerken van het naderend overlijden te herkennen;

• Rituelen: we behandelen rituelen bij sterven en dood. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de rituelen bij uitvaart, verlies en rouw en de palliatieve begeleiding;

• Practicum stervensbegeleiding: Aandacht wordt besteed aan het begeleiden van stervenden en de aspecten van het stervensproces. Wil men een verbetering in de begeleiding van stervenden nastreven dan zal het nodig zijn inzicht te verkrijgen in factoren van lichamelijke-, psychische-, sociale-, en spirituele aard die in hun onderlinge samenhang beschouwd dienen te worden.

• De moderne bijna-dood-ervaring: thema's rond dood en hiernamaals is object van studie. Studenten maken kennis met visies op dood en hiernamaals in bijbelhistorisch, religieusfilosofisch, psychologisch en transcendent perspectief. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het wetenschappelijk onderzoek, de inhoudelijke aspecten en de verklarende theorieën.

• Hylisch Pluralisme: we behandelen grondideeën en thema’s uit de filosofie en metafysica die voor stervensbegeleiding een bijzondere relevantie hebben. Met name wordt aandacht besteed aan de verhouding van ziel-lichaam.   

Omvang
40 ECTS

Docent
De hoofddocent is Drs. Arthur Polspoel.
De heer Polspoel was als universitair docent en supervisor verbonden aan de Theologische Faculteit te Tilburg. Hij is auteur van vele boeken op het gebied van het begeleiden van nabestaanden en is een veel gevraagd spreker over verlies en rouw voor artsen en werkers in de gezondheidszorg, vrijwilligers en  zelfhulpgroepen. 

Opleidingsprofiel en beroepsperspectief
In de opleiding werkt men aan de ontwikkeling van filosofische-,  psychologische- en therapeutische deskundigheid om iemand te begeleiden bij het levenseinde en zijn of haar relatie tot levensvragen, ziekte & dood en keuze bij ingrijpende gebeurtenissen. Ruime aandacht wordt geschonken aan de oriëntatie in de medisch-ethische discussies en theorieën rondom dilemma's in de gezondheidszorg en vraagstellingen rond het levenseinde

De opleiding is vooral gericht op latere beroepsuitoefening. We kunnen hier denken aan werkers in de geestelijke gezondheidszorg, b.v. ziekenhuis, verpleeghuizen, verzorgingshuizen en een zelfstandige vestiging als stervensbegeleider

Toelatingseisen
Er zijn geen specifieke toelatingseisen geformuleerd. 
De colleges worden aangeboden op (post)Hbo-niveau

Studiekosten
Het collegegeld voor het komende studiejaar is vastgesteld op € 1960,- en is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast het collegegeld dient men rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals studieboeken en readers.

Cursusdagen en lestijden:
De (post)Hbo-opleiding Stervensbegeleiding heeft een cursusduur van één jaar en wordt verzorgd in het opleidingsgebouw van de Universiteit Utrecht, Leuvenlaan 21. De colleges vinden plaats op zaterdag van 10.30 tot 15.30 uur.

Start
De leergang start jaarlijks in september. 
 

» Aanmelden
» Brochure

Deze opleiding is geaccrediteerd door toetsingsinstituut Kwaliteit en Toetsing Natuurgerichte Opleidingen (KTNO) en Stichting keurmerk beroepsscholingen Psycho- sociale en Geestelijke Gezondheidszorg (SKB):