Stervensbegeleiding

De post-initiële opleiding Stervensbegeleiding is een opleiding die in deeltijd gevolgd kan worden. Onder stervensbegeleiding verstaat men het geheel van acties die de laatste levensdagen voor een patiënt draaglijker kunnen maken en de problematiek van de naasten. De stervensbegeleider is een professionele hulpverlener die de (eventueel aanwezige) verpleeghulp aanvult. Het gaat hier om specifieke vaardigheden die ondersteuning en begeleiding bieden voor de patiënt en zijn omgeving bij het levenseinde

De kans dat men te maken krijgt met een gebrek aan stervensbegeleiding door een tekort aan begeleiders, wordt steeds groter. De hernieuwde belangstelling voor stervensbegeleiding heeft ook te maken met een, in de samenleving gaande, beweging die tendeert naar de behoefte aan zingeving en het beantwoorden van levensvragen. Als reactie hierop heeft de HGU een nieuwe vorm van stervensbegeleiding ontwikkeld op (post)Hbo-niveau. 

Maatschappelijke relevantie
De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) formuleerde in 2002 een definitie van palliatieve zorg waarin het doel van deze zorg geformuleerd wordt als het verbeteren van de kwaliteit van leven voor zowel de patiënt die te maken heeft met een levenbedreigende ziektebeeld als zijn naasten. Bij paliatieve zorg is er niet alleen aandacht voor de lichamelijke, maar ook voor de psychische, sociale en spirituele problematiek. Op basis van het aantal mensen dat gebruik maakt van stervensbegeleiding binnen de palliatieve zorg kan gesteld worden dat die opleiding in een maatschappelijke behoefte voorzien.

Getuigschrift
Post-hbo certificaat Stervensbegeleiding.
Door de kwaliteit van de opleiding biedt het getuigschrift, afhankelijk van een relevante Hbo-vooropleiding, toegang tot de beroepsvereniging van het Nederlands Verbond voor Psychologen en Agogen (NVPA) en de Nederlandse Federatie (geestelijke) Gezondheidszorg (NFG). Hierdoor kan uw begeleiding geheel of gedeeltelijk vergoed worden door een aantal zorgverzekeraars.  

Studieprogramma
In de opleiding Stervensbegeleiding bestuderen studenten vakken als:
  • Ethische discussie rond leven en dood: In de (geestelijke)gezondheidszorg vallen beslissingen die vérstrekkende gevolgen hebben voor het leven en sterven van mensen. Behandeld wordt het eigen karakter van de ethische vraagstellingen, begrippen en theorieën uit de toegepaste ethiek die betrekking hebben op leven en dood. De student oriënteert zich in de huidige stand van de ethische discussie rondom euthanasie en kwaliteit van leven;
  • Chronische en terminale patiënten: de student verkrijgt kennis van enkele theorieën vanuit de analytische psychologie over gevoelens en emoties van chronisch en terminale patiënten;
  • Juridische aspecten van euthanasie: het verantwoord omgaan met vragen van mensen op het gebied van euthanasie of hulp bij zelfdoding is object van studieg. Studenten verkrijgen kennis en inzicht in de Nederlandse wetgeving op het gebied van euthanasie, hulp bij zelfdoding, wilsonbekwaamheid en dossiervorming is object van studie. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het verantwoord omgaan met vragen van mensen op het gebied van euthanasie of hulp bij zelfdoding;
  • Practicum stervensbegeleiding: Aandacht wordt besteed aan het begeleiden van stervenden en de aspecten van het stervensproces. Wil men een verbetering in de begeleiding van stervenden nastreven dan zal het nodig zijn inzicht te verkrijgen in factoren van lichamelijke-, psychische-, sociale-, en spirituele aard die in hun onderlinge samenhang beschouwd dienen te worden.
  • De moderne bijna-dood-ervaring: thema's rond dood en hiernamaals is object van studie. Studenten maken kennis met visies op dood en hiernamaals in bijbelhistorisch, religieusfilosofisch, psychologisch en transcendent perspectief. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het wetenschappelijk onderzoek, de inhoudelijke aspecten en de verklarende theorieën.
  • De ziel-lichaam verhouding: In religieus-filosofische mensbeelden komt de overtuiging voor dat de mens, behalve het fysieke lichaam, ook een andere lichamelijke vorm heeft die is opgebouwd een andere materie dan de gewone stof. Het concept vindt zijn oorsprong in enkele van de vroegste spirituele teksten uit India, Egypte, de Griekse (antieke)wijsbegeerte en handhaafde zich in het Oude - en Nieuwe Testament.  
  • Medische aspecten van sterven en dood: Aandacht wordt besteed aan het fysiologische karakter en enkele (acute) medische situaties die zich kunnen voordoen bij- en gedurende het stervensproces. Aan de hand van theorie en casuïstiek behandelen we de fysieke en psychische veranderingen bij de stervende mens. Bijzondere aandacht wordt besteed aan medische situaties waarbij interventie van een arts nodig is;
  • Rituelen: we behandelen rituelen bij sterven en dood. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de rituelen bij uitvaart, verlies en rouw en de palliatieve begeleiding;

Omvang: 50 ECTS 

Docent
De hoofddocent is Drs. A. Polspoel. 
De heer Polspoel was als universitair docent en supervisor verbonden aan de Theologische Faculteit te Tilburg. Hij was één van de eerste auteurs die in ons land publiceerde over rouw en de begeleiding van nabestaanden. Inmiddels publiceerde hij diverse boeken op het gebied van het begeleiden van nabestaanden en de palliatieve zorg. Hij verzorgt vele lezingen, trainingen en cursussen over verlies en rouw voor artsen, verpleegkundigen, werkers in de gezondheidszorg, vrijwilligers en zelfhulpgroepen.
Arthur Polspoel is vanaf 2010 verbonden aan de HGU.   


Opleidingsprofiel en beroepsperspectief 
In de opleiding werkt men aan de ontwikkeling van filosofische-, psychologische- en therapeutische deskundigheid om iemand te begeleiden bij het levenseinde en keuze bij ingrijpende gebeurtenissen. Ruime aandacht wordt geschonken aan de oriëntatie in de medisch-ethische discussies en theorieën rondom dilemma's in de gezondheidszorg en vraagstellingen rond het levenseinde.

De opleiding is vooral gericht op latere beroepsuitoefening. We kunnen hier denken aan werkers in de geestelijke gezondheidszorg, b.v. ziekenhuis, verpleeghuizen, verzorgingshuizen en/of een zelfstandige vestiging als stervensbegeleider 

Toelatingseisen
Bij voorkeur een Hbo-of academische opleiding of Hbo werk- en denkniveau.  
De colleges worden aangeboden op Hbo-niveau 

Studiekosten
Het collegegeld voor het komende studiejaar is vastgesteld op € 2.340,- 
Het collegegeld is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast het collegegeld dient men rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals studieboeken en readers. 

Locatie, dagen en lestijden:
De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht.
Op loopafstand van het Centraal Station.
De colleges vinden wekelijks plaats op zaterdag van 10.30 tot 15.00 uur. 

Start
De opleiding start jaarlijks in september. 

» Aanmelden
» Brochure



   Deze opleiding is geaccrediteerd door en heeft een kwaliteitskeurmerk van de  
   koepelorganisatie  Kwaliteit en Toetsing Natuurgerichte Opleidingen (KTNO).