Stervensbegeleiding

De (post)Hbo-opleiding Stervensbegeleiding is een opleiding die in deeltijd gevolgd kan worden. Onder stervensbegeleiding verstaat men het geheel van acties die de laatste levensdagen voor een patiënt draaglijker kunnen maken en de problematiek van de naasten. De stervensbegeleider is een professionele hulpverlener die de (eventueel aanwezige) verpleeghulp aanvult. Het gaat hier om specifieke vaardigheden die ondersteuning en begeleiding bieden voor de patiënt en zijn omgeving bij het levenseinde

De kans dat men te maken krijgt met een gebrek aan stervensbegeleiding door een tekort aan begeleiders, wordt steeds groter. De hernieuwde belangstelling voor stervensbegeleiding heeft ook te maken met een, in de samenleving gaande, beweging die tendeert naar de behoefte aan zingeving en het beantwoorden van levensvragen. Als reactie hierop heeft de HGU een nieuwe vorm van stervensbegeleiding ontwikkeld op (post)Hbo-niveau. 

Maatschappelijke relevantie
De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) formuleerde in 2002 een definitie van palliatieve zorg waarin het doel van deze zorg geformuleerd wordt als het verbeteren van de kwaliteit van leven voor zowel de patiënt die te maken heeft met een levenbedreigende ziektebeeld als zijn naasten. Bij paliatieve zorg is er niet alleen aandacht voor de lichamelijke, maar ook voor de psychische, sociale en spirituele problematiek. Op basis van het aantal mensen dat gebruik maakt van stervensbegeleiding binnen de palliatieve zorg kan gesteld worden dat die opleiding in een maatschappelijke behoefte voorzien.

Getuigschrift
Post-hbo certificaat Stervensbegeleiding.
Het certificaat biedt de mogelijkheid tot inschrijving bij een beroepsvereniging en geeft, in het algemeen, de hulpvrager recht op vergoeding van een zorgverzekeraar, mits aanvullend verzekerd.   
We merken op dat beroepsverenigingen eigen kriteria hanteren voor registratie.

Studieprogramma
In de opleiding Stervensbegeleiding bestuderen studenten vakken als:
  • Ethische discussie rond leven en dood: In de (geestelijke)gezondheidszorg vallen beslissingen die vérstrekkende gevolgen hebben voor het leven en sterven van mensen. Behandeld wordt het eigen karakter van de ethische vraagstellingen, begrippen en theorieën uit de toegepaste ethiek die betrekking hebben op leven en dood. De student oriënteert zich in de huidige stand van de ethische discussie rondom euthanasie en kwaliteit van leven;
  • Chronische en terminale patiënten: de student verkrijgt kennis van enkele theorieën vanuit de analytische psychologie over gevoelens en emoties van chronisch en terminale patiënten;
  • Juridische aspecten: het verantwoord omgaan met vragen van mensen op het gebied van euthanasie of hulp bij zelfdoding is object van studieg. Studenten verkrijgen kennis en inzicht in de Nederlandse wetgeving op het gebied van euthanasie, hulp bij zelfdoding, wilsonbekwaamheid, dossiervorming en het inzagerecht. 
  • De energetische behandeling: energetische behandelingen worden veel gebruikt om stervende mensen te helpen rustiger te worden en los te laten. In de Verenigde Staten is hiervoor op basis van jarenlange ervaring een behandeltechniek ontwikkeld die toegepast wordt in de terminale fase. Die fase beslaat ongeveer de laatste 3 maanden van het leven; de z.g.n. ‘hospice-periode’. Studenten verkrijgenbasisvaardigheden, inzicht en kennis een energetische behandeling toe te passen bij stervenden en kenmerken van het naderend overlijden te herkennen;
  • Rituelen: we behandelen rituelen bij sterven en dood. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de rituelen bij uitvaart, verlies en rouw en de palliatieve begeleiding;
  • Practicum stervensbegeleiding: Aandacht wordt besteed aan het begeleiden van stervenden en de aspecten van het stervensproces. Wil men een verbetering in de begeleiding van stervenden nastreven dan zal het nodig zijn inzicht te verkrijgen in factoren van lichamelijke-, psychische-, sociale-, en spirituele aard die in hun onderlinge samenhang beschouwd dienen te worden.
  • De moderne bijna-dood-ervaring: thema's rond dood en hiernamaals is object van studie. Studenten maken kennis met visies op dood en hiernamaals in bijbelhistorisch, religieusfilosofisch, psychologisch en transcendent perspectief. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het wetenschappelijk onderzoek, de inhoudelijke aspecten en de verklarende theorieën.
  • Hylisch Pluralisme: we behandelen grondideeën en thema’s uit de filosofie en metafysica die voor stervensbegeleiding een bijzondere relevantie hebben. Met name wordt aandacht besteed aan de verhouding van ziel-lichaam.

    Docent
    De hoofddocent is Drs. A. Polspoel.
    De heer Polspoel was als universitair docent en supervisor verbonden aan de Theologische Faculteit te Tilburg. Hij was één van de eerste auteurs die in ons land publiceerde over rouw en de begeleiding van nabestaanden. Inmiddels publiceerde hij diverse boeken op het gebied van het begeleiden van nabestaanden en de palliatieve zorg. Hij verzorgt vele lezingen, trainingen en cursussen over verlies en rouw voor artsen, verpleegkundigen, werkers in de gezondheidszorg, vrijwilligers en zelfhulpgroepen. Arthur Polspoel is vanaf 2010 verbonden aan de HGU.  


    Opleidingsprofiel en beroepsperspectief
    In de opleiding werkt men aan de ontwikkeling van filosofische-,  psychologische- en therapeutische deskundigheid om iemand te begeleiden bij het levenseinde en zijn of haar relatie tot levensvragen, ziekte & dood en keuze bij ingrijpende gebeurtenissen. Ruime aandacht wordt geschonken aan de oriëntatie in de medisch-ethische discussies en theorieën rondom dilemma's in de gezondheidszorg en vraagstellingen rond het levenseinde.

    De opleiding is vooral gericht op latere beroepsuitoefening. We kunnen hier denken aan werkers in de geestelijke gezondheidszorg, b.v. ziekenhuis, verpleeghuizen, verzorgingshuizen en een zelfstandige vestiging als stervensbegeleider

    Toelatingseisen
    Er zijn geen specifieke toelatingseisen geformuleerd.
    De colleges worden aangeboden op (post)Hbo-niveau

    Studiekosten
    Het collegegeld voor het komende studiejaar is vastgesteld op € 2140,- en is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast het collegegeld dient men rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals studieboeken en readers.

    Locatie, dagen en lestijden:
    De opleiding Stervensbegeleiding heeft een cursusduur van één jaar. De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht. Op loopafstand van het Centraal Station. De colleges vinden wekelijks plaats op zaterdag van 10.30 tot 15.00 uur.

    Start
    De opleiding start jaarlijks in september. 
     

» Aanmelden
» Brochure

Deze opleiding is geaccrediteerd door de Landelijke Vereniging Psychosociaal Werkenden (LVPW), heeft een kwaliteitskeurmerk van de koepelorganisaties Kwaliteit en Toetsing Natuurgerichte Opleidingen (KTNO) en Stichting Keurmerk Beroepsscholingen Psycho- sociale en Geestelijke Gezondheidszorg (SKB):