Religiestudies
Religiestudies is een vier-jarige Hbo-opleiding die in deeltijd gevolgd kan
worden. In deze opleiding worden de grote wereldreligies en (moderne) religieuze
bewegingen bestudeerd en wordt geprobeerd kennis en inzicht te krijgen op de
betekenis van religie voor mensen en de invloed ervan op de
maatschappij.
Anders dan bij theologie, waar vooral het christendom en
jodendom centraal staan, worden bij religiestudies ook het hindoeïsme, het
boeddhisme en de islam uitgebreid behandeld. Dit gebeurt vanuit de verschillende
wetenschappelijke invalshoeken zoals de culturele antropologie, de psychologie,
de sociale wetenschappen en de filosofie.
Met het oog op de
grondpatronen van religie wordt bijzondere aandacht besteed aan typen van
religieuze ervaring en metafysica. Tegen de achtergrond van de betekenis
van niet-religieuze levensbeschouwingen wordt tevens aandacht besteed aan het
Humanisme.
Uitgangspunt voor de opzet en inrichting van de opleiding is
het gegeven dat de culturele situatie in Nederland zich in toenemende mate
kenmerkt door godsdienstige en levensbeschouwelijke pluriformiteit.
Beroepsperspectief
Afgestudeerden van de opleiding Religiestudies kunnen in diverse banen op verschillende terreinen van de maatschappij terechtkomen. In allerlei organisaties heeft men behoefte aan mensen die deskundig zijn op het gebied van wereldgodsdiensten, levensbeschouwing en religieuze bewegingen. De opleiding bereidt studenten voor op functies in het onderwijs, de media, beleidsfuncties bij de (semi)overheid, bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties.Opleidingsprofiel
Het doel van de opleiding Religiestudies is het ontwikkelen van wetenschappelijke kennis, inzicht, bekwaamheden en houdingen in de godsdienstwetenschappelijke benadering van religie zoals; de geschiedenis, de geloofsinhoud, de geloofspraktijk, de religieuze geschriften, de spiritualiteit en de metafysica.Het niveau van deze opleiding houdt in dat de afgestudeerde zich de nodige wetenschappelijke kennis, inzichten, bekwaamheden en houdingen heeft verworven die eigen zijn aan de disciplines van de godsdienstwetenschappen, theologie, filosofie, psychologie en de sociale wetenschappen.
Belangrijke overwegingen zijn hierbij dat de afgestudeerde over voldoende kennis, inzicht en vaardigheid beschikt die noodzakelijk en nuttig zijn voor het kunnen voeren van een interreligeuze dialoog in een multiculturele samenleving en het vermogen verkrijgt genoemde kennis en inzicht toe te passen in de analyse en interpretatie van cultureel-maatschappelijke vraagstukken die door de religieuze en godsdienstige verscheidenheid worden gekenmerkt.
Het profiel van de opleiding wordt mede bepaald door de overweging dat etische, godsdienstpsychologische en sociaalwetenschappelijke oriëntatie op wereldgodsdiensten, cultureel en maatschappelijk van zodanig belang zijn dat een Hbo-opleiding die leidt tot deskundigheid op dit terrein wenselijk is.
Studieprogramma
Studenten volgen een kernprogramma dat bestaat uit tien algemene vakgebieden:- Wereldgodsdiensten: de grote lijnen van de geschiedenis van het ontstaan en ontwikkeling van de grote wereldgodsdiensten en de wetenschappelijke benaderingen van deze geschiedenis komen aan de orde. Behandeld worden Hindoeïsme, Boeddhisme, Jodendom, Christendom en Islam.
- Bijbelwetenschappen: aan de orde komen vragen rond het ontstaan van de bijbel als in de geschiedenis geworden literatuur. Kennismaken met de ontstaansgeschiedenis en enkele wetenschappelijke methoden van uitleg, interpretatie en benaderingswijzen.
- Godsdienstwetenschap: bestudeerd worden de verbanden tussen theologische, filosofische, psychologische en sociaal wetenschappelijke studie van godsdiensten. Met een bijzondere aandacht voor godsdienstige stromingen, mens- en godsbeelden.
- Geschiedenis van het Christendom: overzicht van de geschiedenis van het christendom met een accent op de groei van deze religie tot wereldgodsdienst.
- Filosofie: kennismaken met de geschiedenis van de filosofie, de grote periodes, de grondideeën en metafysiek van de grote denkers.
- Mystiek: behandeld wordt het gedachtegoed van een actueel thema op gebied van de mystiek en spiritualiteit binnen de wereldreligies en samenleving. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de mystiek als fenomenologisch verschijnsel en historisch gegeven.
- Godsdienstpsychologie: aan de orde komen enkele elementaire beginselen van de godsdienst- en analytische psychologie, de psychologische grondslag van de functies van religie, ontwikkelingspsychologie en psychopathologie.
- Vergelijkende spiritualiteitstudies: het verkrijgen van kennis en inzicht in de relatie tussen de geleefde spiritualiteit en religieuze bewegingen. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het esoterisch christendom en de daaraan verwante stromingen in de Westerse cultuur en religiegeschiedenis.
- Ethiek: besproken wordt de verhouding van morele overtuigingen en religie en de actuele situatie in de maatschappij.
- Sociale wetenschappen: kennismaken met het verschijnsel godsdienst als product van samenlevende mensen en als mechanisme van sociale integratie. Er wordt ingegaan op de vraag in hoever secularisering oplossingen kan bieden voor die problemen die zowel met actuele maatschappelijke ontwikkelingen als met conflicten tussen de verschillende, in een moderne samenleving nog steeds aanwezige, fundamentalistische waarheidspretenties te maken hebben.
Afstudeerrichtingen:
De opleiding Religiestudies kent twee afstudeerrichtingen:- een algemeen vormende variant (AV); gericht op persoonlijke ontwikkeling en belangstelling voor religies en spiritualiteit, functies in de media, (semi) overheid, bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties. Het organiseren en/of geven van cursussen op het gebied van religie en levensbeschouwing is ook denkbaar.
- een lerarenvariant (LV); die opleidt voor docent levensbeschouwing in het voorgezet onderwijs op tweedegraads niveau.
Welke afstudeervariant men ook kiest in beide gevallen volgt men een
gemeenschappelijk basisprogramma van zeven vakken waarin
godsdienstwetenschappelijke, theologische, filosofische en
sociaal-wetenschappelijke disciplines in gelijke mate aan de orde komen.
Beroepsvoorbereidende vakken
Het beroepsgericht deel van de opleiding, de lerarenvariant, bestaat uit specifieke onderdelen gericht op het functioneren in de praktijk van de docent voortgezet onderwijs:- Algemene onderwijskunde; kennisnemen van de belangrijkste leertheorieën en leerproblemen.
- Vakdidactiek; vaardigheden in verschillende werkvormen. mediagebruik en onderwijsleerprocessen worden ingeoefend.
- Onderwijspraktijk (stage); kennismaken met de verschillende handelingsvelden van de schoolpraktijk, praktijkstage.