Religiestudies

Religiestudies is een vier-jarige Hbo-opleiding die in deeltijd wordt aangeboden. In deze opleiding worden de grote wereldreligies en (moderne) religieuze bewegingen bestudeerd en wordt geprobeerd kennis en inzicht te krijgen op de betekenis van religie voor mensen en de invloed ervan op de maatschappij.

Anders dan bij theologie, waar vooral het christendom en jodendom centraal staan, worden bij religiestudies ook het hindoeïsme, het boeddhisme, de islam en de religieuze filosofie van de japanse en chinese godsdiensten uitgebreid behandeld. Dit gebeurt vanuit de verschillende wetenschappelijke invalshoeken zoals de culturele antropologie, de psychologie, de sociale wetenschappen en de filosofie.

Opleidingsprofiel

Uitgangspunt voor de opzet en inrichting van de opleiding is het gegeven dat de culturele situatie in Nederland zich in toenemende mate kenmerkt door godsdienstige en levensbeschouwelijke pluriformiteit en afnemende binding aan religieuze tradities.
Het doel van de opleiding Religiestudies is het ontwikkelen van wetenschappelijke kennis, inzicht, bekwaamheden en houdingen in de godsdienstwetenschappelijke benadering van religie zoals; de geschiedenis, de geloofsinhoud, de geloofspraktijk, de religieuze geschriften, de spiritualiteit en de metafysica.

Het niveau van deze opleiding houdt in dat de afgestudeerde zich de nodige wetenschappelijke kennis, inzichten, bekwaamheden en houdingen heeft verworven die eigen zijn aan de disciplines van de godsdienstwetenschappen, filosofie, psychologie en de sociale wetenschappen.

Belangrijke overwegingen zijn hierbij dat de afgestudeerde over voldoende kennis, inzicht en vaardigheid beschikt die noodzakelijk en nuttig zijn voor het kunnen voeren van een interreligeuze dialoog in een multiculturele samenleving en het vermogen verkrijgt genoemde kennis en inzicht toe te passen in de analyse en interpretatie van cultureel-maatschappelijke vraagstukken die door de religieuze en godsdienstige verscheidenheid worden gekenmerkt.

Het profiel van de opleiding wordt mede bepaald door de overweging dat ethische, godsdienstpsychologische en sociaalwetenschappelijke oriëntatie op wereldgodsdiensten, cultureel en maatschappelijk van zodanig belang zijn dat een Hbo-opleiding die leidt tot deskundigheid op dit terrein wenselijk is.

Beroepsperspectief

Afgestudeerden van de opleiding Religiestudies kunnen in diverse banen op verschillende terreinen van de maatschappij terechtkomen. In allerlei organisaties heeft men behoefte aan mensen die deskundig zijn op het gebied van godsdienst en religieuze bewegingen. De opleiding bereidt studenten voor op functies in het onderwijs, de media, beleidsfuncties bij de (semi)overheid, bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties.

Studieprogramma

Studenten volgen een kernprogramma dat bestaat uit de volgende algemene vakgebieden:
  • Wereldgodsdiensten: de grote lijnen van de geschiedenis van het ontstaan en ontwikkeling van de grote wereldgodsdiensten en de wetenschappelijke benaderingen van deze geschiedenis komen aan de orde. Behandeld worden Hindoeïsme, Boeddhisme, Jodendom, Christendom en Islam.
  • Bijbelwetenschappen: aan de orde komen vragen rond het ontstaan van de bijbel als in de geschiedenis geworden literatuur. Kennismaken met de ontstaansgeschiedenis en enkele wetenschappelijke methoden van uitleg, interpretatie en benaderingswijzen.
  • Godsdienstwetenschap: bestudeerd worden de verbanden tussen theologische, filosofische, psychologische en sociaal wetenschappelijke studie van godsdiensten. Met een bijzondere aandacht voor godsdienstige stromingen, mens- en godsbeelden.
  • Geschiedenis van het Christendom: overzicht van de geschiedenis van het christendom met een accent op de groei van deze religie tot wereldgodsdienst.
  • Filosofie: kennismaken met de geschiedenis van de filosofie, de grote periodes, de grondideeën en metafysiek van de grote denkers.
  • Mystiek: behandeld wordt het gedachtegoed van een actueel thema op gebied van de mystiek en spiritualiteit binnen de wereldreligies en samenleving. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de mystiek als fenomenologisch verschijnsel en historisch gegeven.
  • Godsdienstpsychologie: aan de orde komen enkele elementaire beginselen van de godsdienst- en analytische psychologie, de psychologische grondslag van de functies van religie, ontwikkelingspsychologie en psychopathologie.
  • Vergelijkende spiritualiteitstudies: het verkrijgen van kennis en inzicht in de relatie tussen de geleefde spiritualiteit en religieuze bewegingen. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het esoterisch christendom en de daaraan verwante stromingen in de Westerse cultuur en religiegeschiedenis. 
  • Ethiek: besproken wordt de verhouding van morele overtuigingen en religie en de actuele situatie in de maatschappij.
  • Sociale wetenschappen: kennismaken met het verschijnsel godsdienst als product van samenlevende mensen en als mechanisme van sociale integratie. Er wordt ingegaan op de vraag in hoever secularisering oplossingen kan bieden voor die problemen die zowel met actuele maatschappelijke ontwikkelingen als met conflicten tussen de verschillende, in een moderne samenleving nog steeds aanwezige, fundamentalistische waarheidspretenties te maken hebben.


Bijzondere aandacht wordt besteed aan

Godsdienstige stromingen
Kennismaken met godsdienstige stromingen zoals; Jehova Getuigen, Baptisten, Noorse broeders,Mormonen, 7e dags adventisten en Pinkstergemeente. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan theorieën en aspecten van eindtijdverwachtingen.

Mystiek
De mystieke traditie geeft vorm aan de beschrijving van het proces dat aan de taal voorbijligt: het ervaren van de afstand tot God en het streven om deze afstand te overbruggen. Het verschijnsel Mystiek is echter zo breed en diep dat het zich door geen begrip laat omvatten. We besteden aandacht aan de mystieke tradities in het Jodendom, het Christendom en de Islam. Aan de orde komen Bernardus van Clairvaux, Hildegard van Bingen, Hadewijch, Jan van Ruusbroec en Theresia van Avila.

Spiritualiteit
Kennismaken met de verschillende vormen van spiritualiteit binnen religieuze bewegingen. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de gnostiek en het esoterisch christendom en de daaraan verwante stromingen in de Westerse cultuur en religiegeschiedenis. De ontwikkeling van de Westerse spiritualiteit wordt in kaart gebracht door het volgen van belangrijke religieuze bewegingen. Achtereenvolgens komen aan de orde; Theosofie, Antroposofie, Moderne Rosenkruisbewegingen en Vrijmetselarij.

Gnostiek
Kennismaken met het filosofisch grondpatroon van de klassieke gnostische oorsprongsmythe en de relatie met vroegchristelijke teksten.
Vanuit de algemene vraagstelling naar het hoe en waarom van het kwaad en het specifieke gnostisch mensbeeld worden een aantal gnostische stromingen behandeld.

Esoterisch christendom
Een kennismaking met de vergeten wortels van onze christelijke cultuur en de hoofdlijnen uit de geschiedenis van de christelijke spiritualiteit en de daaraan verwante stromingen in de Westerse-esoterische traditie en religiegeschiedenis.
Behandeld worden teksten en stromingen van o.a. de betekenis van de gnostisch-christelijke wereldreligies van het Manicheïsme, de Katharen en de Graalbeweging.

Religieuze ervaring en metafysica
Religies en religieuze filosofieën hanteren de hypothese dat er andere niveaus van werkelijkheid bestaan achter het fysieke, waar de beperkende beginselen van onze ruimte, tijd en sterfelijkheid niet van toepassing zijn. In die andere niveaus van werkelijkheid speelt de fenomenologie van de religieuze ervaring een belangrijke rol. Religieuze ervaring is de ervaring van mensen die claimen contact te hebben (gehad) met een werkelijkheid die uitstijgt boven de dagelijkse werkelijkheid. Het zou de waarneming zijn van het transcendente; een sub- manifeste zijnsorde. We behandelen de empirische analyse van vormen en type van religieuze ervaring.

Afstudeerrichtingen:

De opleiding Religiestudies kent twee afstudeerrichtingen:
  • Vrije studierichting: (VS); gericht op persoonlijke ontwikkeling en belangstelling voor religies, godsdienstige stromingen en religieuze bewegingen .
  • een lerarenvariant (LV); die opleidt voor docent levensbeschouwing in het voorgezet onderwijs op tweedegraads niveau.
  • Media en Cultuur (MC): de afstudeerrichting is gericht op functies in de media (semi)overheid, bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties.

Welke afstudeervariant men ook kiest in beide gevallen volgt men een gemeenschappelijk basisprogramma waarin de godsdienstwetenschappelijke, de filosofische en sociaal-wetenschappelijke disciplines in gelijke mate aan de orde komen.

Beroepsvoorbereidende vakken

Het beroepsgericht deel van de opleiding, de lerarenvariant, bestaat uit specifieke onderdelen gericht op het functioneren in de praktijk van de docent voortgezet onderwijs:
  • Algemene onderwijskunde; kennisnemen van de belangrijkste leertheorieën en leerproblemen.
  • Vakdidactiek; vaardigheden in verschillende werkvormen. mediagebruik en onderwijsleerprocessen worden ingeoefend.
  • Pedagogiek : aandacht wordt besteed aan de verhouding van socialisatie en educatie in het onderwijs en pedagogische grondbegrippen.
  • Onderwijspraktijk (stage); kennismaken met de verschillende handelingsvelden van de schoolpraktijk, praktijkstage.

Toelatingseisen

Tot de studierichting Religiestudies kan men worden toegelaten wanneer men in het bezit is van een Havo of Vwo getuigschrift, en/of bezitters van een getuigschrift van een propedeutisch examen in het Hbo of WO, en/of een afgeronde MBO- (niveau 4), Hbo- of academische opleiding. Voor personen die niet in het bezit zijn van een getuigschrift Havo/Vwo, Hbo/WO of een propedeutisch examen, maar de leeftijd van 21 jaar hebben bereikt kunnen worden toegelaten via een colloquium doctum (een speciaal toelatingsonderzoek).

Studiekosten

De hoogte van het collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld. Voor het komende studiejaar bedraagt dit € 2060,-. Het collegegeld is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast collegegeld moet men rekening houden met kosten voor studiemateriaal, zoals studieboeken en readers.

Locatie, dagen en tijden

De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht.
Op loopafstand van het Centraal Station. De colleges vinden wekelijks plaats op dinsdag van 18.30 tot 21.45 uur, periodiek van 15.00 - 18.00 uur.

» Aanmelden
» Brochure