Religiestudies

Met betrekking tot het complexe verschijnsel van religie en de diversiteit van godsdiensten in Nederland (en daarbuiten) vinden er procesmatig grote veranderingen plaats. Deze veranderingen worden enerzijds bepaald door een toenemende multiculturalisering en anderzijds door een proces van secularisatie binnen het christendom. Dit proces impliceert, in het algemeen, dat (christelijke)godsdienstigheid en geloof, zowel in het maatschappelijk leven als in het persoonlijk leven, afneemt. Tegelijk impliceert dit proces dat de vraag naar niet christelijke godsdiensten en spiritualiteit toeneemt. 

In de vier-jarige opleiding Religiestudies worden de grote wereldreligies, godsdienstige stromingen en (moderne)religieuze bewegingen bestudeerd. Het biedt een vorming voor mensen die zich bezig willen houden met de betekenis van religie voor mensen en de invloed ervan op de samenleving. 

Anders dan bij theologie, waar vooral het christendom en jodendom centraal staan, worden bij religiestudies ook de islam, het hindoeïsme, het (zen)boeddhisme, taoïsme en confucianisme uitgebreid behandeld. Dit gebeurt vanuit de verschillende wetenschappelijke invalshoeken zoals de culturele antropologie, de psychologie, de sociale wetenschappen en de filosofie. Bijzondere aandacht wordt besteed aan mystiek, gnostiek en hermetica. 

Opleidingsprofiel

Het doel van de opleiding is het ontwikkelen van wetenschappelijke kennis, inzicht, bekwaamheden en houdingen in de godsdienstwetenschappelijke benadering van religie zoals; de geschiedenis, de geloofsinhoud, de geloofspraktijk, de religieuze geschriften, spiritualiteit en metafysica.

Het niveau van deze opleiding houdt in dat de afgestudeerde zich de nodige wetenschappelijke kennis en inzicht heeft verworven die eigen zijn aan de disciplines van de godsdienstwetenschappen, filosofie, psychologie en de sociale wetenschappen.

Belangrijke overwegingen zijn hierbij dat de afgestudeerde over voldoende kennis, inzicht en vaardigheid beschikt die noodzakelijk en nuttig zijn voor het kunnen voeren van een interreligieuze dialoog in een multiculturele samenleving en het vermogen verkrijgt genoemde kennis en inzicht toe te passen in de analyse en interpretatie van cultureel-maatschappelijke vraagstukken die door de religieuze en godsdienstige verscheidenheid worden gekenmerkt.

Het profiel van de opleiding wordt mede bepaald door de motivatie en overweging dat religieuze-, ethische-, sociale-, en psychologische oriëntatie op wereldgodsdiensten cultureel en maatschappelijk van zodanig belang is dat een Hbo-opleiding die leidt tot deskundigheid op dit terrein wenselijk is.

Beroepsperspectief

Afgestudeerden van de opleiding Religiestudies kunnen in diverse functies op verschillende terreinen van de maatschappij terechtkomen. In allerlei organisaties heeft men behoefte aan mensen die deskundig zijn op het gebied van godsdienst, levensbeschouwing en religieuze bewegingen. De opleiding bereidt studenten voor op beleidsfuncties bij de (semi)overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties of een functie in de mediapraktijk of het onderwijs.

Studieprogramma

Studenten volgen een kernprogramma dat bestaat uit de volgende algemene vakgebieden:
  • Wereldgodsdiensten: Behandeld worden de grote lijnen van de ontstaansgeschiedenis van de wereldgodsdiensten en de wetenschappelijke benadering van deze geschiedenis komen aan de orde. 
  • Bijbelwetenschappen: aan de orde komen vragen rond het ontstaan van de bijbel als in de geschiedenis geworden literatuur. Kennismaken met de ontstaansgeschiedenis van de bijbel en enkele wetenschappelijke methoden van uitleg, interpretatie en benaderingswijzen.
  • Godsdienstwetenschappen: De godsdienstwetenschap stelt zich ten doel een wetenschappelijke beschrijving en verklaring te geven van godsdienstige verschijnselen. Behandeld worden een aantal belangrijke thema's, posities en de verbanden tussen theologische, filosofische, psychologische en sociaal wetenschappelijke studie van godsdiensten. 
  • Apocriefen van het Nieuwe Testament: De literaire benadering van apocriefe teksten is object van studie. Aandacht wordt besteed aan een stappenplan om methodisch en beargumenteerd te lezen, te analyseren en te interpreteren. 
  • Godsdienstfilosofie: Aan de godsdienstfilosofie is de taak toebedeeld de betekenis, de zin en de waarheidsvraag van religies en de religieuze tradities nader te onderzoeken in overeenstemming met de mogelijkheid van de wetenschap. Getracht wordt inzicht te verkrijgen in het probleem van de godsvraag  en het godsbewijs.  
  • Religieuze bewegingen: Behandeld worden o.a. Theosofie, Antroposofie, Moderne Rosenkruisbewegingen en Vrijsmetselarij.
  • Mystiek: behandeld wordt het gedachtegoed van een actueel thema op gebied van de mystiek en spiritualiteit binnen de wereldreligies en samenleving. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de mystiek als fenomenologisch verschijnsel en historisch gegeven.
  • Godsdienstige stromingen: Behandeld worden o.a. Jehova Getuigen, Noorse broeders, 7e-dags adventisten en Pinkstergemeente. Daarnaast  besteden we aandacht aan theorieën en aspecten van eindtijdverwachtingen.
  • Godsdienstpsychologie: aan de orde komen enkele elementaire beginselen van de godsdienst-, en de analytische psychologie. Thema's die aan de orde komen zijn o.a; de psychologische grondslag van de functies van religie en de fenomenologie van de religieuze ervaring. 
  • Vergelijkende spiritualiteitstudies: kennismaken met de verschillende vormen van spiritualiteit binnen de religieuze bewegingen.  
  • Religie en Moraal: besproken wordt de ethische beginselen van de moderne samenleving, het functioneren van overheden, de relatie met religie en politiek en de actuele situatie in de maatschappij.
  • Godsdienstsociologie: kennismaken met het verschijnsel godsdienst als product van samenlevende mensen en als mechanisme van sociale integratie. Er wordt ingegaan op de vraag in hoever secularisering oplossingen kan bieden voor die problemen die zowel met actuele maatschappelijke ontwikkelingen als met conflicten tussen de verschillende, in een moderne samenleving nog steeds aanwezige, fundamentalistische waarheidspretenties te maken hebben.
  • Gnostiek: De vraag naar het kwaad (Unde malum) wordt vaak gesteld. het is een algemeen menselijke vraag en zij komt in alle religies voor. Maar juist in de gnostiek is deze vraag bij uitstek gesteld. We behandelen de klassieke gnostische oorsprongsmythe, mensbeelden en de relatie met vroegchristelijke teksten.   
  • Vroeg (esoterisch) christendom:  kennismaken met de vergeten wortels van onze christelijke cultuur en de religiegeschiedenis. Welke verborgen ontwikkelingen heeft het christendom doorgemaakt? We behandelen teksten en stromingen van de Westers-esoterische traditie. Een bijzondere invalshoek is de betekenis van de gnostisch-christelijke wereldreligie van het Manicheïsme, de Katharen en de Graalbeweging.   

Afstudeerrichtingen:

De opleiding Religiestudies kent twee afstudeerrichtingen:
  • Vrije studierichting: (VS); gericht op persoonlijke ontwikkeling en belangstelling voor religies, godsdienstige stromingen en religieuze bewegingen .
  • een lerarenvariant (LV); die opleidt voor docent levensbeschouwing in het voorgezet onderwijs op tweedegraads niveau.
  • Media en Cultuur (MC): de afstudeerrichting is gericht op functies in de media (semi)overheid, bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties.

Welke afstudeervariant men ook kiest in beide gevallen volgt men een gemeenschappelijk basisprogramma waarin de godsdienstwetenschappelijke, de filosofische en sociaal-wetenschappelijke disciplines in gelijke mate aan de orde komen.

Beroepsvoorbereidende vakken

Het beroepsgericht deel van de opleiding, de lerarenvariant, bestaat uit specifieke onderdelen gericht op het functioneren in de praktijk van de docent voortgezet onderwijs:
  • Algemene onderwijskunde; kennisnemen van de belangrijkste leertheorieën en leerproblemen.
  • Vakdidactiek; vaardigheden in verschillende werkvormen. mediagebruik en onderwijsleerprocessen worden ingeoefend.
  • Pedagogiek : aandacht wordt besteed aan de verhouding van socialisatie en educatie in het onderwijs en pedagogische grondbegrippen.
  • Onderwijspraktijk (stage); kennismaken met de verschillende handelingsvelden van de schoolpraktijk, praktijkstage.


Toelatingseisen

Tot de studierichting Religiestudies kan men worden toegelaten wanneer men in het bezit is van een Havo of Vwo getuigschrift, en/of bezitters van een getuigschrift van een propedeutisch examen in het Hbo of WO, en/of een afgeronde MBO- (niveau 4), opleiding. Voor personen die niet in het bezit zijn van een getuigschrift Havo/Vwo, Hbo/WO of een propedeutisch examen, maar de leeftijd van 21 jaar hebben bereikt kunnen worden toegelaten via een colloquium doctum (een speciaal toelatingsonderzoek).

Studiekosten

De hoogte van het collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld. Voor het komende studiejaar bedraagt dit € 2.340,-. Het collegegeld is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast collegegeld moet men rekening houden met kosten voor studiemateriaal, zoals studieboeken en readers.

Locatie, dagen en tijden

De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht.
Op loopafstand van het Centraal Station. De colleges vinden wekelijks plaats op dinsdag van 18.30 tot 21.45 uur, periodiek van 15.00 - 18.00 uur.

» Aanmelden
» Brochure