Geestelijke Begeleiding

Voorheen zochten mensen de antwoorden op existentiële vragen vaak in hun, van huis uit meegegeven, geloof. Religie, en daarmee het pastoraat, was ooit bepalend voor zingeving en het beantwoorden van levensvragen. Het veld van religie en pastoraat is tegenwoordig sterk veranderd. De traditionele rol van kerk en pastores is op veel plekken gewijzigd en er is sprake van een groot aanbod op het gebied van spiritualiteit en levensbeschouwing.

Dit proces impliceert, in het algemeen, dat de vanzelfsprekendheid voor het stellen en het beantwoorden van levensvragen door de traditionele en institutionele religie afneemt, terwijl de vraag naar zingeving en spiritualiteit, zowel in het persoonlijke vlak als het maatschappelijke leven, toeneemt. Dit betekent dat er in toenemende mate andere vormen van professionele vaardigheden en houdingen van de geestelijke zorg gewenst zijn.

Wat is geestelijke begeleiding?

Geestelijke Begeleiding kan omschreven worden als het verlenen van hulp aan mensen met levensproblemen en het begeleiden van mensen met levensvragen. Geestelijke begeleiding speelt zich af rond de levensloop van mensen en het verhaal dat mensen daarover vertellen. Geestelijke begeleiding cirkelt om vragen zoals: hoe ervaren mensen zin in hun leven, hoe wordt betekenis gegeven aan ingrijpende gebeurtenissen en keuzes op het terrein van gezondheid en ziekte. Het professioneel handelen van de Geestelijk Begeleider wordt deels geïnspireerd door de noties uit een zingevingskader en deels ontleend aan psychotherapeutische referentiekaders.

Beroepsperspectief

De opleiding Geestelijke Begeleiding is vooral gericht op latere beroepsuitoefening. We kunnen hier denken aan instellingen van de (geestelijke)gezondheidszorg b.v. ziekenhuis, verpleeghuizen, psychiatrische inrichtingen, verzorgingshuizen, vormingscentra of instellingen binnen justitie of defensie.

Opleidingsprofiel

In de opleiding Geestelijke Begeleiding werkt men aan de ontwikkeling van theologische, filosofische, psychologische en therapeutische deskundigheid om iemand te begeleiden in zijn of haar relatie tot levensvragen, ziekte & dood en keuze bij ingrijpende gebeurtenissen. Ruime aandacht wordt geschonken aan de oriëntatie in medisch-ethische discussies, theorieën rondom dilemma's in de gezondheidszorg en vraagstellingen rond het levenseinde. De Hogeschool Geesteswetenschappen biedt een volledig studieprogramma met betrekking tot de aspecten van geestelijke begeleiding en neemt de toenemende belangstelling voor spiritualiteit en zingeving als uitgangspunt.

Studieprogramma

Studenten volgen een algemeen kernprogramma dat bestaat uit acht algemene vakgebieden:
  • Bijbelwetenschappen: aan de orde komen vragen rond het ontstaan van het Oude en Nieuwe Testament als in de geschiedenis geworden literatuur. In het bijzonder; de geloofsinhoud, de geloofspraktijk en de geschriften. 
  • Wereldgodsdiensten: behandeld worden de grote lijnen van de ontstaansgeschiedenis van de grote wereldgodsdiensten en de wetenschappelijke benaderingen van deze geschiedenis. 
  • Filosofie: het gaat onder meer over de wijze(n) waarop men zinvol kan spreken over God en de wereld, de implicaties die dat spreken heeft voor het menselijk handelen (ethiek) en over de wijze waarop in heden en verleden is omgegaan met wijsgerige vragen. Kennismaken met wijsgerige begrippen zoals; wat is wijsheid, wat is kennis en wat is waarheid. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de verhouding ziel-lichaam. 
  • Westerse-esoterie: De grote lijnen van de geschiedenis van de Westerse-esoterie en de belangrijkste ontwikkelingen van het esoterisch gedachtegoed is object van studie. Aandacht wordt besteed aan het esoterisch christendom en de daaraan verwante stromingen in de Westerse cultuur en religiegeschiedenis.
  • Medische Basiskenns: We behandelen de medische terminologie, bouw en functie van het menselijke lichaam, (psycho)somatische aspecten van ziek zijn, ziektebeelden en toepassing van geneesmiddelen.
  • Psychologie voor de gezondheidszorg: aan de orde komen enkele elementaire beginselen van de analytische-, de humanistische-, de godsdienst-, en de transpersoonlijke psychologie. Thema's die aan de orde komen zijn (o.a.) de psychologische grondslag van de functies van religie, psychopathologie en psychosynthese.
  • Empirische metafysica: Aandacht wordt besteed aan het onderzoek naar vermogens, verschijnselen en waarnemingsvormen die niet  met de normale zintuiglijkheid te verklaren zijn en die zich niet zo makkelijk lijken in te passen in het klassiek natuurwetenschappelijk denken. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de status van het wetenschappelijk onderzoek naar de moderne Bijna- Dood-Ervaring en Sterfbedvisioenen. We behandelen de psychologische, farmacologische en fysiologische verklaringsmodellen die kunnen worden aangedragen voor deze buitengewone ervaringen.         
  • Godsdienstwetenschappen: kennismaken met het begrippenkader van theologie en godsdienstwetenschappen, ontwerpen van theologie en de antwoorden die theologen en sociale wetenschappers kunnen geven met betrekking tot de godsvraag in een moderne samenleving.
  • Ethiek voor de gezondheidszorg: in de gezondheidszorg vallen beslissingen die vér-strekkende gevolgen hebben voor het leven en sterven van mensen. De student oriënteert zich in de huidige stand van medisch-ethische discussies rondom euthanasie, autonomie, kwaliteit van leven en theorieën rondom dilemma's in de gezondheidszorg.  
  • Vergelijkende spiritualiteitsstudies: Kennismaken met het begrip spiritualiteit en vormen van spiritualiteit binnen een geseculariseerde samenleving.   
  • Stervensbegeleiding: Aandacht wordt besteed aan het begeleiden van stervenden en de aspecten van het stervensproces.  
  • Homiletiek & Liturgie: studenten verkrijgen kennis, inzicht en vaardigheden in het houden van een preek en de praktijk van het liturgisch handelen.

Beroepsvoorbereidende vakken

Het beroepsgerichte deel van de opleiding bestaat uit specifieke onderdelen, gericht op het functioneren in de praktijk van de geestelijke begeleider. Het beroepsgericht deel bestaat uit:
  • Algemene praktische vorming: vaardigheden in de verschillende handelingsvelden van de praktijk worden ingeoefend.
  • Beroepsvoorbereidende vorming: verschillende specifieke onderdelen van de praktische vorming gericht op het functioneren in de praktijk van de geestelijk begeleider komen aan de orde.
  • Praktijk: kennismaken met de verschillende handelingsvelden van de praktijk, praktijkstage, inter- en groepssupervisie.

Toelatingseisen

Tot de studierichting Geestelijke Begeleiding kan men worden toegelaten wanneer men in het bezit is van een Havo of Vwo getuigschrift, en/of bezitters van een getuigschrift van een propedeutisch examen in het Hbo of Wo, en/of een afgeronde MBO- (niveau 4), Hbo- of academische opleiding. Voor personen die niet in het bezit zijn van een getuigschrift Havo/Vwo, Hbo/Wo of een propedeutisch examen, maar de leeftijd van 27 jaar hebben bereikt kunnen worden toegelaten via een colloquium doctum (een speciaal toelatingsonderzoek).

Studiekosten

De hoogte van het collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld. Voor het komende studiejaar bedraagt dit € 2.340,-. Het collegegeld is desgewenst in termijnen te voldoen. Naast collegegeld moet men rekening houden met kosten voor studiemateriaal, zoals studieboeken en readers.

Locatie, dagen en tijden

De colleges worden verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht.
Op loopafstand van het Centraal Station. De  colleges vinden wekelijks plaats op dinsdag van 18.30 tot 21.45 uur. Periodiek van 15.00-18.00 uur.

» Aanmelden
» Brochure