Vul hier uw zoekterm in:

Lexicon

a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
Ahimsa

Geweldloosheid, het niet schaden van levende wezens/organismen


Anomalie

Een verschijnsel dat niet geïnterpreteerd of onderzocht kan worden in een gegeven paradigma en/of gangbare wetenschappelijke methoden van onderzoek; - verschijnselen.


Antropologie

Leer aangaande de mens.


Apocalyptiek

Onthulling, openbaring; speculaties over de loop van de wereld en voorspellingen over het wereldeinde.


Apocriefe

Verborgen geschriften die niet openlijk erkend en verbreid zijn; A - v.h. O.T en van het N.T.


Atman

Ziel-principe, het wezenlijke en onsterfelijke in de mens.


Aura

Een fijne, onzichtbare stof die organismen omgeven.


Bijna-dood-ervaring (BDE)

Het geheel van indrukken tijdens een bijzondere bewustzijnstoestand, die kan opreden tijdens een periode van klinische dood, maar ook tijdens een periode van ernstige ziekte, een bijna-fatale situatie (ongeval) of tijden een sterfproces.


Buiten-lichamelijke-ervaring (BLE)

Een ervaring waarbij een mens het gevoel heeft zich buiten zijn fysieke lichaam te bevinden en visueel, soms auditief objecten en gebeurtenissen waar te nemen vanuit een locatie die niet overeenstemt met die van het fysieke, zichtbare lichaam.


Brahma

De alziel; - het absolute goddelijke waaruit alle leven is ontstaan.


Brahmanen

Priesterklasse binnen het Hindoeïsme.


Buitenzintuiglijke Waarneming

Beleving van een gebeurtenis, voorwerp of bewustzijnsinhoud zonder dat normaal zintuiglijk contact daar bij een rol speelt.


Canon

Richtsnoer, regel; - de door de kerk erkende en als normatief geldende verzameling van bijbelse geschriften.


Causaliteit

Wetmatigheid van oorzaak en gevolg; - a-causale gebeurtenis, zonder aanwijsbare oorzaak.


Concilie

Raad, raadsvergadering. Sinds de tweede eeuw werden kerkelijke vergaderingen gehouden waarvan het doel de verdediging was tegen leerstellingen die afweken van die van de kerk en het ontwerpen van kerkregels, z.g. kerkorden.


Dharma

De gang der natuur, de orde in de kosmos.


Dissociatieve Stoornis

Een verstoring van de gewoonlijk geïntegreerde functie van bewustzijn, geheugen, identiteit en waarneming van de omgeving, die niet veroorzaakt wordt door een somatisch aandoening of gebruik van een middel.


Dogma

Beginsel, verordening, leeruitspraak van een geloofsgemeenschap die zo'n gemeenschap onderscheiden van andersdenkenden.


Elektrocardiogram (ECG)

Curve van de actiestroom van het hart. Geeft informatie over de hartfrequentie en het hartritme, over de wijze waarop de prikkelgeleiding plaatsvindt en over de toestand van de hartspier.


Extra-Sensory Perception (ESP)

Internationale aanduiding voor buitenzintuiglijke waarneming.


Eidos

Essenties, (denk)vormen; syn: idea, morphê.


Eschatologie

Leer van de laatste dingen in de theologie van het O.T en N.T.


Exegese

Schriftuitlegging, - verklaring.


Experimentator-effect

Het verschijnsel dat verschillende proefleiders bij een identieke proef-opzet toch verschillende uitkomsten verkrijgen.


Farizeeën

De afgescheidenen; - invloedrijke joodse groepering/stroming, trouw aan de wettische uitleg en letter van de Thora, verzette zich tegen alles wat niet-joods was.


Gnosis

(wijsheid)Kennis, inzicht.


Gnosticisme

Religieuze beweging in de late Oudheid welke de mens wil voeren tot het schouwen van God en daarmee tot de verlossing. De gnosticus acht de (wijsheid)kennis belangrijker dan het geloof en de in de goddelijke geheimnissen ingewijden hoger dan zij die alleen maar geloven.


Hallucinatie

Een ervaring die niet op een objectieve werkelijkheid betrekking heeft, maar als zodanig wordt opgevat.


Helderziendheid

Vorm van ESP waarin men indrukken heeft van een objectieve stand van zaken.


Hermeneutiek

De (theologische)wetenschap die zich bezig houdt met de beginselen en methoden voor het uitleggen van een geschrift i.c. de bijbel


Hologram

Een bijzonder driedimensioneel beeld/foto waarbij elk deel van de fotografische plaat in staat is het volledige beeld te reconstrueren. Elk deel is een exacte weergave van het geheel; - een energie-interferentiestructuur waarvan elk deel het geheel bevat.


Hylisch Pluralisme

Stoffelijke meervoudigheid, waarbij de stof in verschillende aggregatietoestanden en dichtheden wordt gedacht;


Karma

Wet van oorzaak en gevolg waaraan het menselijk handelen onderworpen is; levensbepalende daden van de mens in het vroeger- en huidig leven die bepalend zijn voor het lot van de mens in het toekomstig leven.


Ketters

-ij; een met het officiële belijden van de kerk strijdige leer, die door de kerk wordt verworpen en die kan leiden tot vorming van aparte religieuze gemeenschappen naast de kerk.


Klinische dood

Een stadium in een organisme waarbij alle uiterlijke tekenen van leven (bewustzijn, reflexen, ademhaling en hartactiviteit) afwezig zijn, maar het organisme als geheel nog niet dood is.


Logos

(het)Gedachte, rede, woord.


Metafysica

Eerste filosofie van Aristoteles; - heeft het onstoffelijke tot onderwerp.


Motorisch automatisme

Beweging van hand of andere ledematen welke buiten de bewuste wil van betrokkene tot stand komt en die het karakter van een mededeling draagt. B.v. automatisch schrift, spreken in trance-toestand.


Mystiek

Geheim, het verborgene, de ogen sluiten, tot rust komen. Door meditatie en contemplatie verenigd voelen met de godheid.


Non-localiteit

Uit één proces ontstaan deeltjes lijken elkaar, onder bepaalde condities, in zekere zin te beïnvloeden. Als de twee in tegengestelde richting vliegen en één heeft een bepaalde eigenschap verkregen, dan bezit de ander een daarmee corresponderende eigenschap. De twee deeltjes blijven onderling in niet-locale wisselwerking.


Paradigma

Een algemeen geaccepteerd (denk)model van benadering van een wetenschappelijk probleem c.q. onderzoek en oplossingen, fundamentele definities, wetten en aannamen.


Paragnost

Iemand met eigenschap(pen) van het verschijnsel van ESP.


Paranormaal

Term voor verschijnselen die naast een normaal geaccepteerde en objectiverende werkelijkheid lijken te vallen/niet verklaarbaar zijn binnen gevestigde paradigma's o.a. helderziendheid, helderhoren, -voelen, -ruiken, telepathie en p-ervaring.


Parapsychologie

Wetenschappelijke discipline die zich ten doel stelt het opzetten en uitvoeren van onderzoek naar paranormale verschijnselen.


Pentateuch

Vijfdelig boek; - het eerste deel van het O.T. omvattende vijf eerste boeken; - Tora, onderwijzing, wet.


Poortman J.J.

Wijsgeer (1896-1970) en bijzonder Hoogleraar Metafysica aan de Rijksuniversiteit te Leiden (1945-1958). In zijn uitgebreide studie brengt hij opvattingen uit onze eigen en andere culturen naar voren waaruit blijkt dat de mens meer soorten lichamen kan ervaren. Hij wijst op het transculturele karakter van deze denkbeelden en de ervaringen waarop zij gebaseerd zijn.


Précognitie

Voorspelling van een toekomstige gebeurtenis(sen), die niet kan worden afgeleid uit huidige, bestaande kennis.


Profetie

Waarzegging, helderziendheid, voorspelling, verkondiging van een bijzonder, goddelijke woord; - eet, ziener.


Projectie

Het overbrengen of toeschrijven van een gebeurtenis, wensen, gevoelens, angsten, aan anderen.


Pseudepigrafen

Geschriften onder valse naam; O.T - pigrafen.


Psi

Griekse letter; algemene verzamelnaam voor buitenzintuiglijke waarneming ESP.


Psychical research

Zielkundig onderzoek, inzicht, ontleding in een bepaalde categorie; - oorspronkelijke term voor parapsychologie


Psychokinese

Beweging van voorwerpen op mentale wijze, - mentale invloed door personen op externe fysisch object of proces.


Psychometrie

De gave om bij het aanvoelen v.e. voorwerp mededelingen omtrent de tegenwoordige of vroegere eigenaar.


Psychoscopie

Helderziendheid in het verleden.


Quantummechanica

Een werkelijkheid die noch door het concept van deeltjes, noch door het concept van golftrillingen toereikend wordt beschreven. Het onderzoek werd gestimuleerd in de jaren na 1920 door een internationale groep fysici w.o. Niels Bohr (1855-1962), Max Planck (1858-1947), Erwin Schrödinger (1887-1961), Werner Heisenberg (1901-1976) en Wolfgang Pauli (1900-1958) en gemotiveeerd door de fundamentele vraag; waaruit bestaat materie? De sub-atomaire eenheden van materie zijn zeer abstracte entiteiten met een dubbele natuur. Afhankelijk van de manier waarop we naar ze kijken lijken het soms deeltjes en soms golven te zijn. De qm beschrijft een wereld voorbij de tegenstelling van golf en deeltje en tevens een element van individueel toeval als een element van lotsverbondenheid over ruimtelijke afstanden heen.


Retrospectief

Terugblikkend.


Sadduceeën

Een priesterklasse en rijke stand van het joodse volk met belangrijke macht op het terrein van de rechtspraak en tempeldiensten.; - behorende tot de familie van Saddok, een hogepriester.


Sterfbedvisioen (SBV)

Ervaring/visoen van een stervende aan de rand van de dood, welke aan getuigen wordt medegedeeld. Bij het SBV is er eerder sprake van het opleven van bewustzijn, i.t.t tot het verliezen ervan bij de BDE. Het visioen wordt waargenomen vanuit het fysieke lichaam van de stervende, terwijl de BDE meestal wordt waargenomen vanuit een positie buiten het fysieke lichaam.


Secularisering

Proces van verwereldlijking los van bevoogding door religie of kerk.


Significant

Veelbetekenend; - statistisch van betekenis, omdat het verschijnsel vaker voorkomt dan het toeval of kansberekening zou toelaten; - een statistisch resultaat is significant wanneer het een bepaalde mate van onwaarschijnlijkheid heeft.


Spiritisme

Leer en praktijk van personen die menen dat door tussenkomst van een medium contact met geesten/entiteiten van overledenen mogelijk is.


Spiritualiteit

Het geestelijke, het onstoffelijke betreffende; -wijsgerig stelsel van geloofszaken van het fijnstoffelijke.


Spontane gevallen

Onaangekondigde ervaringen van personen buiten een onderzoekssituatie, die geïnterpreteerd kunnen worden als vorm (en) van ESP.


Synchroniciteit

Het gelijktijdig optreden op a-causale wijze van een bepaalde bewustzijnsinhoud (een droom of een gedachte) en een zich buiten de desbetref- fende persoon zich afspelende gebeurtenis die een (betekenis)overeenkomst met die bewust- zijnsinhoud vertoont.


Syncretisme

Vermenging van religieuze voorstellingen en ideeën van verschillende herkomst.


Telepathie

Een ESP die betrekking heeft op subjectieve gegevens.


Theologie

De wetenschap die zich bezig houdt met de kennis omtrent de verhouding tussen God en de mens in zijn wereld; wetenschappelijke discipline aangaande God en het Goddelijke.


Transcendent

Immaterieel; -ie, overstijging van de zintuiglijke ervaring, buiten het bereik; van wat binnen de grenzen van rede en ervaring gekend kan worden.


Upanishads

Oude Indiase geschriften die een aanvulling geven op - en uitleg aan de veden.


Veda

- en; oudste boeken van het Hindoeïsme, bestaande uit Rigveda, Samaveda, Yajurveda en Atharvaveda.


Verlichting

Naam voor een periode in de Europese cultuurgeschiedenis waarin het verstandelijk inzicht centraal komt te staan.


Zeloten

Joodse stroming/groepering t.t.v. Jezus, afkomstig uit de Farizeeën die voorstanders waren van een gewelddadige bevrijding van Israël.