Wijsgerige antropologie
In Westers esoterische mensbeelden komt de overtuiging voor dat de mens,
behalve het fysieke zichtbare lichaam, ook een andere lichamelijke vorm heeft
die is opgebouwd uit een andere substantie dan de gewone stof. In veel tijden en
culturen van deze tradities treffen we gedachten aan dat de ziel, afgezien van
het gewone zichtbare lichaam (bijvoorbeeld na de dood), beschikt over een
fijnstoffelijk lichaam. Lichaam en ziel zijn namelijk zo verschillend van aard,
dat zij zonder een tussenschakel geen contact zouden hebben.
In de
geschiedenis van de wijsgerige antropologie zijn er diverse karakteristieke
beelden gebruikt en benamingen gehanteerd voor die fijnstoffelijke vorm en
tussenschakel. In de westerse cultuur zijn hiervoor de termen; het Ka (Egypte),
ochêma (neo-platonisten), pneuma (Aristoteles), soma pneumatikon (de apostel
Paulus), aura (new-age denken), etherisch lichaam (theosofie/antroposofie) en
fijnstoffelijk lichaam in gebruik. Het zou een subtiel-energetische
geestgestalte zijn die het organisch leven als een veld van levenskracht
doordringt. Deze geestgestalte zou de dubbelganger van de mens, plant of dier
zijn die zich b.v. bij een crisissituatie of pas na de dood van het fysieke
lichaam losmaakt.
Griekse wijsbegeerte
De denkbare mogelijkheid van een fijnstoffelijk
lichaam, als schakel tussen de ziel en het fysieke lichaam, is een verwaarloosd
thema in het westers denken. Het concept vindt zijn oorsprong in enkele van de
vroegste spirituele teksten uit India, Egypte, de Griekse (antieke) wijsbegeerte
en handhaafde zich in het Oude- en Nieuwe Testament.
Vanwege de
toegankelijkheid en de rationele aspecten die we aantreffen bij de klassieken
hebben we in deze cursus gekozen voor de Griekse wijsbegeerte. Dat
rationele aspect van reflectie is het nieuwe in de Griekse filosofie en
kenmerkend voor de wetenschap in de ruimste zin van het woord; zij wil de zin
van het leven in zijn geheel en in al haar facetten bestuderen
en begrijpen.
Inhoud van de cursus
In de cursus Wijsgerige antropologie wordt
aandacht besteed aan denkbeelden over de verhouding van de ziel tot het lichaam.
De studenten maken kennis met de grondbegrippen, de grote periodes en thema's
van de Griekse wijsbegeerte. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de
filosofie van de stoffelijke meervoudigheid (hylisch pluralisme) als een
antropologisch denk en verklaringsmodel voor de religieuze ervaring. Het
incorporele zielprincipe van de prè-socraten is tevens object van studie.
De
grond-ideeën en thema's uit de metafysica van de belangrijkste filosofen worden
behandeld en er wordt aandacht besteed aan het begrip transcendentie. Aan de
orde komen; de Prè-socraten, Socrates, Plato en Aristoteles met een uitloop naar
de Stoa, het Hellenisme en het Neo-platonisme.
Docent
De cursus Wijsgerige antropologie wordt verzorgd door
drs. H. Boswinkel.
De heer Boswinkel is godsdienstswetenschapper en
godsdienstfilosoof. Hij studeerde te Amsterdam, Groningen en Nijmegen.
Omvang
6 ECTS
Toelatingseisen
Er zijn geen speciale toelatingseisen
geformuleerd.
De colleges worden aangeboden op (post)Hbo-niveau
Studiekosten
De hoogte van het collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld.
Voor het komende cursusjaar bedraagt dit € 325. Naast het collegegeld dient men
rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals eventuele studieboeken
en readers.
Locatie, dagen en tijden
Wijsgerige antropologie heeft een cursusduur
van vijf bijeenkomsten en wordt verzorgd in het opleidingsgebouw van de
Hogeschool Utrecht, Faculteit Maatschappij en Recht, Heidelberglaan 7 te
Utrecht. De colleges vinden wekelijks plaats op dinsdag van 18.30 tot 21.30
uur.
Start
De cursus start, bij voldoende aanmeldingen, jaarlijks in mei.
» Aanmelden