Dood en hiernamaals

De dood is een belangrijk filosofisch gegeven. Het drukt zo zijn stempel op het leven dat hij gezien kan worden als één van de meest indringende inspiratiebronnen tot filosoferen. Bespiegelingen over de onsterfelijkheid van de ziel en de in het verlengde daarvan liggende denkbeelden over de verhouding van de ziel tot het lichaam vinden hun oorsprong in het besef van de dood. Hierdoor is de dood, al dan niet op de achtergrond, aanwezig in de filosofische en religieuze basishouding van de mens. Sprekend over de dood raakt men de kern van het leven aan en wordt men herinnerd aan de beperktheid van de kennis over leven en dood.

Religieuze filosofie

Religies en esoterische filosofieën van de mensheid hebben altijd volgehouden dat er andere niveaus van werkelijkheid bestaan achter het fysieke, waar de beperkende beginselen van onze ruimte, tijd en sterfelijkheid niet van toepassing zijn. Moderne ontwikkelingen in de natuurkunde hebben de neiging dat religieuze en esoterische gezichtspunt te ondersteunen.

De nieuwe natuurkunde

De nieuwe natuurkunde verwerpt niet alleen de materialistische filosofie van de negentiende eeuw, maar zij slaagt er ook in een beeld van de natuur te ontwerpen dat een merkwaardige overeenkomst bezit met oude religieus-filosofische wereldbeschouwingen. Niet is zoals het lijkt. Alles heeft andere dimensies van werkelijkheid die niet altijd toegankelijk zijn voor de menselijke zintuigen. De opvatting dat de zintuiglijke waarneembare wereld de enige werkelijkheid is, is tegenwoordig niet meer vol te houden. In die andere dimensie van werkelijkheid speelt niet alleen de nieuwe natuurkunde, maar ook de religieuze ervaring een belangrijke rol.

De religieuze ervaring

De religieuze ervaring wordt vaak opgevat als het hart van de religie en maakt het geloof en religie levend voor mensen. De religieuze ervaring is de ervaring van mensen het contact te hebben met een werkelijkheid die uitstijgt boven de alledaagse werkelijkheid. Het is de waarneming van het transcendente; van het goddelijke. De impressieviteit van de religieuze ervaring is zelfs doorslaggevend voor het voortleven van de religieuze traditie. Daarom koestert de traditie en de religieuze filosofie deze fundamentele ervaring waarop zij rust.

De moderne bijna-dood-ervaring

Door de medische technologie overleven steeds meer mensen een levensbedreigende lichamelijke crisis. Steeds meer wetenschappelijke disciplines staan open voor datgene wat deze mensen over bijzondere ervaringen te vertellen hebben die men heeft opgedaan tijdens die crisis. In de westerse wereld zijn wetenschappers de laatste jaren er toe overgegaan deze (religieuze) ervaringen serieus te nemen en een onderzoek in te stellen naar de strekking ervan. Dat leidt tot uitermate belangrijk onderzoek. Wanneer kan worden aangetoond dat mensen werkelijk de grenzen van ruimte, tijd en sterfelijkheid kunnen overschrijden, zijn de consequenties daarvan voor de wetenschap, de theologie en dus ook voor het leven enorm.

Inhoud van de cursus

In de cursus Leven, dood & hiernamaals maken studenten kennis met visies op dood en hiernamaals in bijbelhistorisch, filosofisch en psychologisch perspectief. De moderne bijna-dood-ervaring (BDE) is object van studie. Daarbij zal aandacht worden besteed aan de buitengewoon onprettige 'hel-ervaring', een z.g.n. negatieve-bijna-dood-ervaring. Er zal eerst worden gespecificeerd wat een BDE is. Na de behandeling van de inhoud en kernbegrippen wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling en inhoud van het wetenschappelijk onderzoek. Tevens zal besproken worden welke psychologische, farmacologische, fysiologische of transcendente verklaringsmodellen er kunnen worden aangedragen voor deze buitengewone ervaring.

Docent  

De cursus Leven, dood & hiernamaals wordt verzorgd door drs. H. Boswinkel.
De heer Boswinkel is godsdienstswetenschapper en godsdienstfilosoof. Hij studeerde te Amsterdam, Groningen en Nijmegen.

Studiepunten

6 ECTS

Toelatingseisen

Er zijn geen speciale toelatingseisen geformuleerd.
De colleges worden aangeboden op (post)Hbo-niveau

Studiekosten

De hoogte van het collegegeld wordt jaarlijks vastgesteld. Voor het komende cursusjaar bedraagt dit € 375,-. Naast het collegegeld dient men rekening te houden met kosten voor studiemateriaal zoals eventuele studieboeken en readers.

Locatie, dagen en tijden

Leven, dood en hiernamaals heeft een cursusduur van vijf bijeenkomsten en wordt verzorgd in het opleidingsgebouw van de Hogeschool Geesteswetenschappen, Drift 17 te Utrecht. De colleges vinden plaats op zaterdag van 10.30 tot 15.00 uur. 

Start

De cursus start, bij voldoende aanmeldingen, jaarlijks op de eerste zaterdag van februari.

» Aanmelden